Factors Associated with Mortality in Smear-Positive Pulmorary Tuberculosis Wapipatum Hospital, Mahasarakham Province

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

            บทนำ : วัณโรคปอดเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทยและทั่วโลก โดยเฉพาะในกลุ่ม
ผู้ป่วยที่ตรวจพบเชื้อในเสมหะ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการแพร่เชื้อและเสียชีวิตสูง การศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตของผู้ป่วยกลุ่มนี้จึงมีความสำคัญต่อการวางแผนการรักษาและป้องกันอย่างมีประสิทธิภาพ

            วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการเสียชีวิตในผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะพบเชื้อใน
โรงพยาบาลวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม

            วิธีวิจัย : เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง (Retrospective Cohort Study) ในผู้ป่วย วัณโรคปอดเสมหะพบเชื้อรายใหม่ และเป็นซ้ำที่ขึ้นทะเบียนในช่วง 1 ตุลาคม 2566 - 30 กันยายน 2567 โดยทบทวนเวชระเบียนตั้งแต่ เริ่มวินิจฉัย ระหว่างการรักษา จนกระทั่งผู้ป่วยรักษาหายหรือเสียชีวิต วิเคราะห์ลักษณะปัจจัยระหว่างกลุ่มผู้ป่วยเสียชีวิตและไม่เสียชีวิตด้วย Fisher’s Exact Test โดยนำปัจจัยที่มีค่า P-value < 0.05
มาวิเคราะห์ ด้วยสถิติ Generalized linear Model นำเสนอด้วยค่า Risk Difference

            ผลการศึกษา : มีผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์การศึกษาทั้งหมด 50 คน เสียชีวิต 6 คน คิดเป็นอัตราการเสียชีวิต ร้อยละ 12 เสียชีวิตจากตัววัณโรคปอด 3 คน (ร้อยละ 50) เสียชีวิตระหว่างการรักษาในระยะเข้มข้น 4 คน
(ร้อยละ 66.7) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตของผู้ป่วยวัณโรคปอดเสมหะพบเชื้อ คือ ผลเสมหะตั้งแต่ 3 บวกขึ้นไป (Adjusted Risk Difference 22.99%, 95%CI (8.54%-37.44%)

            วิจารณ์ : การศึกษานี้พบว่า ผู้ป่วยวัณโรคปอดที่มีปริมาณเชื้อในเสมหะมากสัมพันธ์กับการเสียชีวิต ดังนั้นควรเพิ่มการค้นหาผู้ป่วยเพื่อเข้าสู่ระบบการรักษาตั้งแต่ระยะแรก และควรมีแนวทางการติดตามอาการอย่างใกล้ชิด ในผู้ป่วยที่มีปริมาณเชื้อวัณโรคในเสมหะมาก

คำสำคัญ : วัณโรคปอด, ปัจจัยเสี่ยง, เสียชีวิต