ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันโรคเบาหวานในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดงดินแดง อำเภอหนองม่วง จังหวัดลพบุรี

ผู้แต่ง

  • ปัทมพร อวิชัย สาขาพฤติกรรมสุขภาพและการส่งเสริมสุขภาพ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น 40002, ประเทศไทย
  • นาฏนภา หีบแก้ว ปัดชาสุวรรณ์ สาขาวิชาการบริหารสาธารณสุข การส่งเสริมสุขภาพ โภชนาการ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น 40002, ประเทศไทย
  • ดุษฎี คาวีวงศ์ วิทยาลัยแพทยศาสตร์และการสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, อุบลราชธานี 34190, ประเทศไทย
  • พฤกษ์ ตัญตรัยรัตน์ สาขาวิชาอนามัยสิ่งแวดล้อม อาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น 40002, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

โปรแกรมสุขศึกษา, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, โรคเบาหวาน, กลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันโรคเบาหวานในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน จำนวน 72 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง จำนวน 36 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ จำนวน 36 คน กลุ่มทดลองจะได้รับโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันโรคเบาหวาน ระยะเวลา 10 สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติทดสอบทีแบบกลุ่มตัวอย่างเป็นอิสระต่อกัน (Independent t-test) และสถิติทดสอบทีแบบกลุ่มตัวอย่างไม่เป็นอิสระต่อกัน (Paired t-test) ผลการศึกษาพบว่า ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนของการเข้าถึงข้อมูล การเข้าใจข้อมูล การประเมินข้อมูล การประยุกต์ปรับใช้ข้อมูล และพฤติกรรมสุขภาพตนเอง สูงกว่าก่อนการทดลองและ  สูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) ทั้งนี้กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือด ต่ำกว่าก่อนการทดลอง (Mean diff. = 27.83, 95% CI: 25.73 to 29.93, p-value < 0.001) และต่ำกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ (Mean diff. = 18.72, 95% CI: 12.43, 25.01, p-value < 0.001) สรุปโปรแกรมความรอบรู้สุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานสามารถเพิ่มระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเองได้ ส่งผลให้ค่าระดับน้ำตาลในเลือดลดลง ข้อเสนอแนะ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปใช้กับกลุ่มเสี่ยงเบาหวานในพื้นที่อื่น ๆ ที่มีบริบทใกล้เคียงกันได้

เอกสารอ้างอิง

Chirawatkul, A. (2009). Statistics for Health Science Research. Bangkok: Witthaypat.

Janpech P. et al. (2019). Effects of health promotion program on the diabetes risk group in Tambol Muangpri, Selaphum district, Roi Et province. Journal of the office of DPC 7 Khon kaen, 27(1), 52-62.

Kakkaew N. & Aekuwetchakul S. (2025). Development of health behavior modification program for people at risk of diabetes and hypertension of people aged 35 years and older, Wat Nong Waeng Royal Monastery Medical Center Social Medicine Group, Khon Kaen Hospital. Journal of Environmental Health and Community Health, 10(1), 429–441.

Khamkor S. & Duangsong R. (2019). Effects of the Health Behavior Modification Program by Applying Health Literacy to Prevent Type 2 Diabetes among Risk Groups Who Live in Area Responsibility of Ban Pancharoen Sub-District Health Promoting Hospital Wanon Niwat District, Sakon Nakhon Province. KKU Journal for Public Health Research, 13(3), 56-68.

Lopburi Provincial Health Office. (2023). Illness with non-essential infectious diseases, data dated 7 December 2023. https://hdc.moph.go.th/lri/public/standard-subcatalog/6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11.

Lopburi Provincial Health Office. (2023). Screening, data dated 7 December 2023. https://hdc.moph.go.th/lri/public/standard-report-detail/150edaa99ecbe538378b8150e0776763.

Roadkaew K. et al. (2018). The Effects of Self-Regulation with Buddy Care Program on Diabetes Preventive Behaviors, Body Weight, and Blood Sugar Level among Overweight Pre-Diabetes. Journal of Nursing and Education, 11(2), 13-28.

Saentecha P. & Lamluk P. (2020). The Effectiveness of a Program for Health Literacy Development in the Patients with Type 2 Diabetes. Thai Journal of Health Education, 43(2), 150–164.

Sangsri A. et al. (2021). Effects of a preventive behaviors development program for Diabetes Mellitus risk at Kut Chum District, Yasothon Province. Thai Journal of Nursing, 70(4),1-10.

Strategy and Planning Division, Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. (2021). Public health statistics 2021. Strategy and Planning Division.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-25

วิธีการอ้างอิง