Development and Effectiveness Evaluation of an Adverse Drug Reaction Monitoring Tool for Tuberculosis Treatment at Kantharawichai Hospital, Mahasarakham Province
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทนำ : อาการไม่พึงประสงค์จากยารักษาวัณโรคพบได้บ่อย เป็นสาเหตุความไม่ร่วมมือในการใช้ยานำไปสู่ปัญหาดื้อยา และเพิ่มโอกาสเสี่ยงให้ผู้ป่วยเสียชีวิตระหว่างรักษาวัณโรคได้ การพัฒนาเครื่องมือ
เฝ้าระวังอาการไม่พึงประสงค์ ติดตามอาการที่ประยุกต์ใช้ทฤษฎีเทคโนโลยีการสื่อสาร ช่วยให้สามารถค้นพบและแก้ไขปัญหาได้ทันท่วงที
วัตถุประสงค์ : เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของเครื่องมือเฝ้าระวังและติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากยาวัณโรค
วิธีวิจัย : การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ในผู้ป่วยวัณโรค 15 ราย และบุคลากรสาธารณสุข 11 ราย ที่โรงพยาบาลกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม ระหว่างเดือน มกราคม - มิถุนายน 2567 ใช้การสนทนากลุ่มร่วมกับผู้มีส่วนสำคัญเพื่อพัฒนาเครื่องมือ และประเมินประสิทธิผลด้วยการทดสอบความรู้และทักษะของบุคลากรแบบก่อน-หลัง และความสามารถในการค้นหาผู้ป่วยที่มีอาการไม่พึงประสงค์
ผลการศึกษา : กระบวนการสนทนากลุ่มร่วมกับผู้มีส่วนสำคัญทำให้เกิดแนวทางการเฝ้าระวังและติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากยาวัณโรคในระดับอำเภอ โดยเครื่องมือที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยแบบประเมินอาการไม่พึงประสงค์ คู่มือการใช้งาน และระบบการติดตามทั้งแบบกระดาษและออนไลน์ผ่าน Google Form เครื่องมือนี้สามารถค้นหาผู้ป่วยวัณโรคที่มีอาการไม่พึงประสงค์ได้ 13 ราย (ร้อยละ 86.67) โดยอาการที่พบบ่อยที่สุดคือสารคัดหลั่งเปลี่ยนสีเป็นสีแดงอมส้ม (ร้อยละ 36.46) หลังการใช้เครื่องมือ บุคลากรสาธารณสุขมีคะแนนความรู้และทักษะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) จาก 4.46±1.54 เป็น 6.60±1.79 คะแนน (คะแนนเต็ม 10) ผลการประเมินความพึงพอใจจากผู้ใช้งานอยู่ในระดับดีถึงดีมาก (4.38-4.86 จากคะแนนเต็ม 5)
วิจารณ์ : การพัฒนาเครื่องมือเฝ้าระวังอาการไม่พึงประสงค์จากยาวัณโรคโดยกระบวนการมีส่วนร่วมและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการสื่อสาร มีประสิทธิผลในการเพิ่มความรู้และทักษะของบุคลากร และการค้นหาผู้ป่วยที่มีอาการไม่พึงประสงค์ แนวทางนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในโรงพยาบาลชุมชนอื่นๆ เพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการใช้ยาวัณโรคและลดอัตราการเสียชีวิตระหว่างการรักษา
คำสำคัญ : การเฝ้าระวังอาการไม่พึงประสงค์จากยาวัณโรค, วัณโรค, เครื่องมือเฝ้าระวัง
