The Model for Developing of Risk Communication Disease and Health Hazards at Mahasarakham Provincial Public Health Office B.E. 2567
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ปัจจุบันปัญหาสุขภาพของประชาชนได้เปลี่ยนแปลงตามปัจจัยทางสังคม สิ่งแวดล้อม และพฤติกรรมมากขึ้นและการสื่อสารเป็นกระบวนการที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอด ส่งผลต่อปฏิสัมพันธ์และพฤติกรรมของประชาชนในการแก้ไขหรือระวังป้องกันการเกิดโรค กระทรวงสาธารณสุขจึงมีนโยบายในการขับเคลื่อนการสื่อสารความเสี่ยงและการมีส่วนร่วมกับชุมชน ซึ่งเป็นสมรรถนะหลักในกลุ่มการตอบโต้ ของกฎอนามัยระหว่างประเทศ องค์การอนามัยโลก ด้วยเหตุนี้ ผู้วิจัยจึงมีความสนใจที่จะศึกษาการพัฒนาระบบสื่อสารความเสี่ยงโรคและภัยสุขภาพของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม มีวัตถุประสงค์ 1) พัฒนารูปแบบการสื่อสารความเสี่ยงโรคและภัยสุขภาพ 2) เพื่อศึกษาปัจจัยแห่งความสำเร็จ เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ใช้กระบวนการ 4 ขั้นตอน คือ 1) การวางแผน (Planning) วิเคราะห์สถานการณ์และกำหนดรูปแบบการพัฒนา 2) การปฏิบัติการ (Action) ปฏิบัติตามรูปแบบการพัฒนา 3) การสังเกต (Observation) ประเมินผลให้ข้อมูลย้อนกลับเพื่อการปรับปรุงแก้ไขหรือพัฒนาให้ดีขึ้น และ 4) การสะท้อนผล (Reflection) คืนข้อมูลและสรุปรูปแบบการพัฒนา เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบสื่อสารความเสี่ยงส่งผลให้ประชาชนรับทราบข้อมูลชัดเจน รวดเร็ว เชื่อถือได้ สร้างพฤติกรรมในการป้องกันควบคุมการระบาดของโรคและภัยสุขภาพ ผู้ร่วมวิจัยคือ ทีมสื่อสารความเสี่ยง จำนวน 16 คน ระยะเวลาการพัฒนา ปี 2567 เก็บข้อมูลโดย 1) แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม 3) แบบสัมภาษณ์ 3) แบบประเมินตามเกณฑ์การดำเนินงานการสื่อสารความเสี่ยง วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนาและเชิงอนุมาน
ผลการวิจัย พบว่า ขั้นวางแผน มีการดำเนินงานที่ยังสามารถพัฒนาให้มีขีดความสามารถในการบริหารจัดการระบบสื่อสารความเสี่ยงให้มีความเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น และมีแผนการพัฒนาระบบสื่อสารความเสี่ยงขั้นการปฏิบัติการ มีการพัฒนาระบบสื่อสารความเสี่ยงตามแนวทางการดำเนินงานการสื่อสารความเสี่ยงตามกฎอนามัยระหว่างประเทศและการตรวจประเมินตามสมรรถนะหลัก ขั้นการสังเกต มีการพัฒนาการสื่อสารความเสี่ยงมีส่วนร่วมกับชุมชน และขั้นการสะท้อนผล ได้รูปแบบการพัฒนาระบบสื่อสารความเสี่ยงโรคและภัยสุขภาพ ได้แก่ 1) สร้างกลไกและโครงสร้างองค์กร บทบาทหน้าที่ด้านการสื่อสารความเสี่ยง 2) กำหนดแผนการสื่อสารความเสี่ยง แนวทางการปฏิบัติงาน 3) แนวทางการประสานข้อมูลกับกลุ่มภารกิจต่างๆ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 4) ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศจัดเก็บรวบรวม รักษาข้อมูล
5) มีการทบทวนผลการดำเนินการเพื่อคาดการณ์ผลการดำเนินการในอนาคต ส่งผลให้การประเมินตามเกณฑ์ การสื่อสารความเสี่ยงและการมีส่วนร่วมกับชุมชนอยู่ในระดับมีสมรรถนะที่ประจักษ์ ปัจจัยแห่งความสำเร็จ
ได้แก่ 1) ผู้บริหาร ให้ความสำคัญกำหนดนโยบายชัดเจน ติดตามการดำเนินงานต่อเนื่อง 2) เกิดการบูรณาการ การดำเนินงาน ประสานข้อมูลกับกลุ่มภารกิจอื่น 3) มีช่องทางการสื่อสารความเสี่ยงหลากหลาย 4) มีความรวดเร็วทันเวลาในการสื่อสารความเสี่ยง
คำสำคัญ : การสื่อสารความเสี่ยง, การพัฒนารูปแบบ
