ผลกระทบของการเกิดอุทกภัยปี 2554 ต่อความเป็นอยู่ภายในครัวเรือนและสุขภาพของผู้ที่อาศัยอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

ปัจจุบันยังขาดข้อมูลเชิงประจักษ์ที่แสดงถึงผลกระทบจากอุทกภัยที่มีต่อความเป็นอยู่และสุขภาพของประชาชนโดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ในเขตเมือง การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบจากอุทกภัยในปี 2554 ต่อ ความเป็นอยู่ครัวเรือนและสขภาพของผู้ที่อาศัยในพื้นที่ประสบอุทกภัยในเขตกรุงเทพมหานคร เพื่อนำไปสู่ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการบรรเทาความเสียหาย เยียวยาปัญหาและฟื้นฟูหลังเกิดอุทกภัยในเขตเมืองเช่น กรุงเทพมหานคร การสำรวจใช้แบบสัมภาษณ์เก็บข้อมูล 2 ระดับ ได้แก่ ครัวเรือนและสมาชิกครัวเรือนรายบุคคล โดยสำรวจการเตรียมการรับมือ การประสบอทกภัย ความเป็นอยู่ระหว่างเกิดอทกภัย และสุขภาพของสมาชิกครัวเรือน ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ประสบอุทกภัยในเขตกรุงเทพมหานครโดยเก็บข้อมูลหลังจากน้ำลดระหว่างเดือนมกราคม-มีนาคมพ.ศ. 2555 คำนวณจำนวนครัวเรือนตัวอย่างในแต่ละสตราต้มอย่างเป็นอิสระต่อกัน สุ่มตัวอย่างโดยแบ่งกลุ่ม 2 ชั้น ภูม วเคราะห์ข้อมูลเดยเปรแกรมวเคราะหข้อมูล SIAIA 11.0 การศึกษาพบวามครัวเรือนทตอบแบบสมภาษณ ร้อยละ 97 (877 ครัวเรือน จาก 900 ครัวเรือน) ครัวเรือนได้รับการเตือนภัยในพื้นที่ร้อยละ 64 ส่วนใหญ่เห็น ว่าการเตือนภัยมีประสิทธิภาพปานกลาง (40%) ประชาชนอพยพร้อยละ 42 ส่วนใหญ่ไม่อพยพเนื่องจากห่วงทรัพย์สิน ทีอย่อาศัยโดนนำท่วมร้อยละ 61 ระดับนำท่วมสงสด 170 ซม. และท่วมนานที่สด 90 วัน อทกภัยก่อให้เกิดผกระทบต่อความเป็นอยู่ในหลายด้าน เช่น ทรัพย์สินเสียหาย มีรายจ่ายเพิ่มขึ้น อาชีพและรายได้ ปัญหาด้านอาหาร น้ำดื่ม น้ำใช้ ห้องสุขา และขยะโดยการเตรียมการป้องกันของครัวเรือนไม่สอดคล้องกับความรุนแรงของการเกิดอุทกภัยและไม่สามารถลดผลกระทบด้านอาหารและน้ำดื่ม แต่มีแนวโน้มลดมูลค่าความเสียหายของทรัพย์สิน ซึ่งอาจเกิดจากประชาชนประเมินความเสี่ยงของการเกิดอุทกภัยต่ำกว่าความเป็นจริง นอกจากนี้การประสบปัญหา ด้านอาหารน้ำดื่มและะสาธารณูปโภคบ่งชี้ว่าระบบกระจายสินค้าและการให้บริการสาธารณะขาดความพร้อมในการ รับมือกับอุทกภัยผู้ที่ไม่อพยพมีแนวโน้มจะประสบปัญหาด้านอาหารและน้ำดื่มมากกว่าผู้ที่อพยพผู้ที่มีการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ประถมศึกษา เขตอุตสาหกรรม ผู้ที่ประกอบอาชีพรับจ้างรายวัน และประกอบธุรกิจส่วน ตัวมีแนวโน้มจะได้รับผลกระทบด้านรายได้มากกว่าเมื่อเปรียบเทียบกลุ่มการศึกษาและอาชีพอื่น ๆ อุทกภัยส่งผล-กระทบต่อสุขภาพจิตโดยเฉพาะผู้ที่ประสบอุทกภัยในระดับปานกลางจนถึงรุนแรง ผู้ที่มีการศึกษาน้อย ผู้ที่มีฐานะ ยากจน ผู้ที่ไม่อพยพ และผู้ที่เป็นโรคเรื้อรัง จึงควรมีระบบการทำนายความรนแรงของการเกิดอทกภัยและการเตือนภัยที่มีประสิทธิภาพเพื่อให้ทุกฝ่ายรับทราบความเสี่ยงและเตรียมการได้เหมาะสม จัดทำแนวทางการเตรียมการรับมือกับอุทกภัยและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงภัยรับทราบโดยทั่วถึงในช่วงเวลาที่เหมาะสมหน่วย งานให้บริการสาธารณะในพื้นที่เสียงภัยควรมีแผนการเตรียมรับมือกับอทกภัย มีแผนการกระจายสินค้าอุปโภคบริโภคในกรณีเกิดอุทกภัยเพื่อรับมือกับปัญหาสินค้าขาดแคลน ให้ประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัยอพยพให้มากที่สุดพร้อมทั้งมีระบบเพื่อรองรับการอพยพของผู้ที่มีข้อจำกัด มีบริการเพื่อดูแลและให้คำแนะนำในการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง รวมถึงการให้ความช่วยเหลือด้านรายได้และอาชีพโดยเฉพาะผู้ที่มีอาชีพรับจ้างรายวันและผู้ที่ประกอบกิจการส่วนตัวหากเกิดอุทกภัยเป็นเวลานาน