ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความคมชัดในการมองภาพที่ไม่เหมาะสมกับงานของพนักงานผลิต และประกอบชิ้นส่วนแผงวงจร กรณีศึกษาโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ในจังหวัดปราจีนบุรี

ผู้แต่ง

  • สุพัฒพงษ์ มะณีคำ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จังหวัดปทุมธานี
  • ชโลบล ตรีศักดิ์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จังหวัดปทุมธานี
  • สรรพัชญ์ สิริสวัสดิ์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จังหวัดปทุมธานี

คำสำคัญ:

ความคมชัดในการมองภาพ, แผงวงจร, โรงงานอิเล็กทรอนิกส์

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่มี ความสัมพันธ์กับความคมชัดในการมองภาพไม่เหมาะสมกับงานทั้งในระยะไกลและระยะใกล้ของพนักงานผลิตและประกอบชิ้นส่วนแผงวงจร จำนวน 287 คน โดยใช้แบบสอบถามในการเก็บข้อมูลปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับงาน และใช้แบบบันทึกข้อมูลเก็บข้อมูลความคมชัดในการมองภาพและค่าความเข้มของแสงสว่าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกเชิงพหุ พบว่า ความชุกของความคมชัดในการมองภาพระยะไกลและระยะใกล้ไม่เหมาะสมกับงาน ร้อยละ 34.49 และร้อยละ 15.27 ตามลำดับ และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความคมชัดในการมองภาพในระยะไกลไม่เหมาะสมกับงานคือ อายุมากกว่า 40 ปี (AOR = 0.13, 95%CI: 0.03-0.57, p < 0.05) อายุงานมากกว่า 5 ปีขึ้นไป (AOR = 15.44, 95%CI: 3.49-68.33, p < 0.05) การพักเบรก 4-6 ครั้งต่อวัน (AOR = 3.08, 95%CI: 1.40-6.78, p < 0.05) เวลาพักสายตาโดยไม่ใช้จออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เฉลี่ยน้อยกว่าหรือเท่ากับ 10 นาทีต่อวัน (AOR = 8.53, 95%CI: 3.91-18.63, p < 0.05) ส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความคมชัดในการมองภาพในระยะใกล้ไม่เหมาะสมกับงานคือ อายุงาน 11-15 ปี (AOR = 0.04, 95%CI: 0.00-0.30, p < 0.05) เวลาพักสายตาโดยไม่ใช้จออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เฉลี่ยน้อยกว่าหรือเท่ากับ 10 นาทีต่อวัน (AOR = 3.08, 95%CI: 1.40-6.78, p < 0.05) และค่าความเข้มของแสงสว่าง 401-500 ลักซ์ (AOR = 7.93, 95%CI: 3.10-20.29, p < 0.05) ดังนั้น นายจ้างจึงควรจัดให้มีการจัดแสงสว่างให้เหมาะสมกับลักษณะงานและการปรับเพิ่มเวลาในการพักสายตาต่อวันเพื่อลดความเสี่ยงทางสายตาให้แก่พนักงานต่อไป

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Blindness and vision impairment [Internet]. 2023 [cited 2026 Mar 7].

Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blindness-and-visual-impairment

กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ. สถานการณ์คนพิการในประเทศไทย ปี 2568 [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [สืบค้นเมื่อ 28 มี.ค. 2569].

แหล่งข้อมูล: https://www.dep.go.th/images/uploads/files/Dashboard122568.pdf

สำนักงานกองทุนเงินทดแทน. สถานการณ์การประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน ปี 2563-2567 [อินเทอร์เน็ต]. 2568

[สืบค้นเมื่อ 15 มี.ค. 2569]. แหล่งข้อมูล:

https://www.sso.go.th/wpr/assets/upload/files_storage/sso_th/65e64958a0565ddc98ebc2ee6cc1fbf4.pdf

ศูนย์ข้อมูลธุรกิจอุตสาหกรรม. สถิติโรงงานอุตสาหกรรมที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการ ขยายกิจการ และเลิกกิจการ ในรอบปี 2563-2573

และสถิติสะสมของโรงงานอุตสาหกรรม ณ สิ้นปีนั้นๆ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [สืบค้นเมื่อ 28 มี.ค. 2569].

แหล่งข้อมูล: https://www.diw.go.th/webdiw/wp-content/uploads/2026/02/year-2563-2573-68.xlsx

ศูนย์ข้อมูลธุรกิจอุตสาหกรรม. สถิติสะสมจำนวนโรงงานที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการ (เปิดดำเนินการ) ตาม พ.ร.บ. โรงงาน พ.ศ. 2535

จำแนกตามหมวดอุตสาหกรรม ณ สิ้นปี 2568 [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [สืบค้นเมื่อ 28 มี.ค. 2569].

แหล่งข้อมูล: https://www.diw.go.th/webdiw/wp-content/uploads/2026/02/sector-68.xlsx

สิริพัชร ช่วงกรุด, สุนิสา ชายเกลี้ยง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความล้าสายตาของพนักงานในโรงงานอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์.

วารสารการยศาสตร์ไทย 2568;8(1):102-15.

Swetha M, Sumitra LK, Aniruddha G. Effect of screen time on visual accommodation and eye fatigue.

Int J Acad Med Pharm 2025;7(5):860–6.

Blais BR, Tredici TJ, Williams WJ. Occupational ophthalmology. In: McCunney RJ, editor. A practical approach to

occupational and environmental medicine. 3rd ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2003. p.281-94.

Blais BR. Basic principles of industrial ophthalmology. Ophthalmol Clin North Am 1999;12(3):309–43.

Kuhn HS. Eyes and industry. St. Louis: CV Mosby; 1950.

Tiffin J. Industrial psychology. New York: Prentice-Hall; 1942.

กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. 2563. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 137, ตอนที่ 80 ก

(วันที่ 5 ตุลาคม 2563).

อมตา อุุตมา, วัชราภรณ์ วงศ์สกุลกาล, สกุลกาจน์ พรมสคุ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความล้าทางสายตาของพนักงานที่ทำงานเป็นกะ

ในโรงงานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ในจังหวัดปทุมธานี. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2568

[สืบค้นเมื่อ 21 มี.ค. 2569];15(2):202-16. แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JPMAT/article/view/277247

Untimanon O, Pacharatrakul W, Boonmeepong K, Thammagarun L, Laemun N, Taptagaporn S, et al. Visual problems

among electronic and jewelry workers in Thailand. J Occup Health 2006;48(5):407-12.

สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดปราจีนบุรี. แผนปฏิบัติราชการประจำปี พ.ศ. 2569 สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดปราจีนบุรี

[อินเทอร์เน็ต]. 2568 [สืบค้นเมื่อ 18 เม.ย. 2569]. แหล่งข้อมูล: https://prachinburi.industry.go.th/web-

upload/62xc5f0518501c3a58f028e5467494367f2/202507/m_page/13882/3063/file_download/6e3caf5de8b51f

a783f8655186a4516.pdf

จินตนา บุญเทียม, ศรัญญา บุตรชัย, จตุพร พันธการ. ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองและการมีส่วนร่วมของครอบครัวในกลุ่มผู้ป่วย

เบาหวานสูงอายุที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ในคลินิกหมอครอบครัวปทุมวิทยากร โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์.

วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์ 2568;9(1):e274510.

Hosmer DW Jr, Lemeshow S, Sturdivant RX. Applied logistic regression. 3rd ed. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons; 2013.

Ciuba A, Kulpa M, Nitsch-Osuch A. Determinants of willingness to undergo breast cancer prophylactic examinations in

Polish women. Front Public Health 2025;13:1583414.

Ali NM, Binafif HA, Alghamdi MAM, Alghamdi FO, Alghamdi AS, Alghamdi SF, et al. Accommodative spasm:

a comprehensive review of diagnosis and management. Rev Diabet Stud 2025;21(3):174-83.

Patel I, West SK. Presbyopia: prevalence, impact, and interventions [Internet]. 2007 [cited 2026 Apr 18];20(63):40-1.

Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2040246

Singh P, Zeppieri M, Tripathy K. Presbyopia [Internet]. 2026 [cited 2026 Apr 18]. Available from:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560568/

Iribarren R, Fornaciari A, Hung GK. Effect of cumulative nearwork on accommodative facility and asthenopia.

Int Ophthalmol 2001;24(4):205-12.

Dutheil F, Oueslati T, Delamarre L, Castanon J, Maurin C, Chiambaretta F, et al. Myopia and near work: a systematic

review and meta-analysis. Int J Environ Res Public Health 2023;20(1):875.

Redondo B, Jiménez R, Vera J, Rosenfield M. The impact of break schedules on digital eye strain symptoms and ocular

accommodation during prolonged near work. Exp Eye Res 2025;241:110463.

สุภาพร แสนศรี, กฤษณ์ พัชนี, ณัฏฐาณิชา หมื่นหาวงษ์. สมรรถภาพการมองเห็นด้านอาชีวอนามัยของแรงงานนอกระบบกลุ่มถักวิกผม.

วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา 2563;5(2):13–22.

Biswas V, Majumder R, Awasthi S, Singh R. Impact of different illumination levels on ocular parameters in healthy

adults during book-reading: an experimental study. Br Ir Orthopt J 2026;22(1):84-91.

กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน. ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง มาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง พ.ศ. 2561.

ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135, ตอนพิเศษ 48 ง (วันที่ 6 มีนาคม 2561).

Chaiklieng S. Lighting intensity monitoring at inspection workstations in electronics assembly and manufacturing.

Univ J Public Health 2023;11(6):954-60.

ศศิธร ชิดนายี. กลุ่มอาการจอภาพคอมพิวเตอร์หรือความล้าของสายตา. ราชาวดีสาร [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [สืบค้นเมื่อ 29 มี.ค. 2569];

(2):47-58. แหล่งข้อมูล: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnsurin/article/view/198010

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-14

วิธีการอ้างอิง