การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมการใช้สารเคมี การซ่อมและประเมินมาตรฐานเครื่องพ่นสำหรับผู้ปฏิบัติงานควบคุมยุงลายตามแนวคิดเชิงรุก

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาหลักสูตร (2) การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมการใช้สารเคมี การซ่อมและประเมินมาตรฐานเครื่องพ่นสำหรับผู้ปฏิบัติงานควบคุมยุงลายตามแนวคิดเชิงรุก และ (3) ประเมินผลหลักสูตรที่พัฒนาขึ้น โดยใช้ขั้นตอนการวิจัยและพัฒนาเชิงผสมผสานระหว่างวิธีเชิงปริมาณและวิธีเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ (1) แบบสัมภาษณ์การอภิปรายกลุ่ม จำนวน 8 คน โดยคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เพื่อวิเคราะห์และกำหนดเนื้อหาหลักสูตร (2) แบบทดสอบวัดความรู้ก่อนและหลังการฝึกอบรมการใช้สารเคมี การซ่อมและประเมินมาตรฐานเครื่องพ่นสำหรับผู้ปฏิบัติงานควบคุมยุงลาย ระยะเวลา 3 วัน ในรูปแบบบรรยายและฝึกปฏิบัติ ผู้เข้ารับการอบรม จำนวน 50 คน และ (3) แบบประเมินความพึงพอใจต่อหลักสูตรการฝึกอบรม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การวิเคราะห์จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบด้วยสถิติที (paired sample t-test) ผลการวิจัย พบว่า (1) บุคลากรขาดทักษะการซ่อมบำรุงเครื่องพ่นสารเคมี ขาดความรู้เรื่องสารเคมีกำจัดแมลงพาหะนำโรค ขาดทักษะการพ่นสารเคมี และต้องการให้หลักสูตรมีเนื้อหาการใช้สารเคมีเพื่อควบคุมแมลงพาหะนำโรค การฝึกปฏิบัติการเตรียมสารเคมีที่ถูกวิธี และการฝึกปฏิบัติการใช้เครื่องพ่นหมอกควันสะพายไหล่และเครื่องพ่นฝอยละเอียด (2) พัฒนาหลักสูตรมีเนื้อหา 5 หน่วย ได้แก่ (2.1) โรคติดต่อนำโดยยุงลายและความรู้เกี่ยวกับยุงลาย (2.2) การป้องกันควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลาย (2.3) การใช้งานเครื่องพ่นหมอกควันสะพายไหล่ (2.4) การใช้งานเครื่องพ่นฝอยละเอียด และ (2.5) การประเมินประสิทธิภาพของเครื่องพ่นสารเคมีเบื้องต้น (3) ประเมินผลหลักสูตรโดยเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยความรู้ความเข้าใจหลังการอบรมสูงกว่าก่อนการอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจโดยรวมในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ย 4.62 (SD=0.51) และหลักสูตรผ่านการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์เพื่อการเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรค และภัยสุขภาพของกรมควบคุมโรค ทั้งนี้ หลักสูตรฝึกอบรมที่พัฒนาขึ้นสามารถเพิ่มพูนความรู้และทักษะของผู้ปฏิบัติงานควบคุมยุงลายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และควรมีการติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่องเพื่อประสิทธิผลในระยะยาว