ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพเวชศาสตร์วิถีชีวิตในกลุ่มวัยทำงาน ในตำบลดอนทราย อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรู้ การรับรู้ และพฤติกรรมสุขภาพตามแนวคิดเวชศาสตร์วิถีชีวิตของกลุ่มตัวอย่าง และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยเอื้อกับพฤติกรรมสุขภาพ รวมทั้งศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมสุขภาพ รวมทั้งสำรวจประสบการณ์และมุมมองเชิงลึกของผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน เก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่าง 200 คน ด้วยแบบสอบถามข้อมูลความรู้ การรับรู้ และพฤติกรรมสุขภาพตามแนวคิดเวชศาสตร์วิถีชีวิต และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติอนุมาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรู้และการรับรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมสุขภาพอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 51 และ 56 ตามลำดับ) แต่มีพฤติกรรมสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับต่ำ (ร้อยละ 66.5) สถานภาพสมรสและความรู้มีความสัมพันธ์ทางลบกับพฤติกรรมสุขภาพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ($r = -0.235$, $p < 0.01$ และ $r = -0.138$, $p < 0.05$ ตามลำดับ) เมื่อวิเคราะห์ปัจจัยทำนายโดยใช้การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน พบว่า การรับรู้เรื่องพฤติกรรมสุขภาพเป็นปัจจัยทำนายตัวเดียวที่เหลืออยู่ในสมการสุดท้าย ซึ่งสามารถอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมสุขภาพได้ร้อยละ 25 ($R^2 = 0.250$)ผลการศึกษาเชิงคุณภาพชี้ให้เห็นว่า ภาระการทำงานหนัก ข้อจำกัดด้านเวลา และการขาดความรู้และทักษะในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เป็นอุปสรรคสำคัญต่อการมีพฤติกรรมสุขภาพที่ดีของประชาชนวัยทำงานในชุมชน ข้อเสนอแนะจากการวิจัยนี้ ได้แก่ การบูรณาการความร่วมมือระหว่างโรงพยาบาลชุมชน หน่วยงานในท้องถิ่น และสถานประกอบการ ในการจัดบริการส่งเสริมสุขภาพที่สอดคล้องกับบริบทของแต่ละกลุ่มอาชีพ การพัฒนาโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพแบบมีส่วนร่วมที่เน้นการพัฒนาทักษะ การสร้างแรงจูงใจ และการติดตามดูแลอย่างต่อเนื่อง การพัฒนาศักยภาพแกนนำสุขภาพในชุมชนให้เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง และการผลักดันนโยบายสาธารณะที่จะลดความไม่เป็นธรรมทางสุขภาพและสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีพฤติกรรมสุขภาพ ที่ดี