ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการดูแลผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายที่มีอาการหายใจลำบากแบบประคับประคองต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของพยาบาลวิชาชีพ กลุ่มงานการพยาบาลอายุรกรรม โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่ง

ผู้แต่ง

  • ศศิธร ชัยศัตรา สาขาวิชาการพยาบาลผู้สูงอายุ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • สิริมาศ ปิยะวัฒนพงศ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คำสำคัญ:

โปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตน, การรับรู้สมรรถนะแห่งตน, พยาบาลวิชาชีพ, ผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้าย, การดูแลอาการหายใจลำบากแบบประคับประคอง

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการดูแล ผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายที่มีอาการหายใจลำบากแบบประคับประคองต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของพยาบาลวิชาชีพ โดยใช้ทฤษฎีการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของแบนดูรา และแนวคิดการเรียนรู้ตามสภาพจริงเป็นกรอบแนวคิด กลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยใน กลุ่มงานการพยาบาล อายุ รกรรม โรงพยาบาลขอนแก่น จำนวน 45 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 21 คนและกลุ่มควบคุม 24 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตน ประกอบด้วย กิจกรรมทั้งหมด 4 ครั้งในระยะเวลา 4 สัปดาห์ ดังนี้ สัปดาห์ที่ 1 การอบรมเชิงทฤษฎีและเชิงปฏิบัติการ สัปดาห์ที่ 2 การฝึกปฏิบัติที่หอผู้ป่วย สัปดาห์ที่ 3 การฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง สัปดาห์ที่ 4 การแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ ส่วนกลุ่มควบคุมไม่ได้รับโปรแกรมฯ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย (1) โปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนฯ (2) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป และแบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของพยาบาล เครื่องมือวิจัยทั้งหมดผ่านการตรวจสอบความตรงของเนื้อหา ได้ค่าความตรงเชิงเนื้อหาของเครื่องมือทั้งหมดเท่ากับ 1.0 และหาค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะแห่งตน ได้ค่าเท่ากับ 0.95 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และทดสอบสมมติฐานด้วยสถิติ independent t-test และ paired t-test ผลการวิจัยพบว่า พยาบาลที่ได้รับโปรแกรมมีการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการดูแลผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายที่มีอาการหายใจลำบากแบบประคับประคองมากกว่าพยาบาลที่ไม่ได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) และหลังได้รับโปรแกรม พยาบาลมีการรับรู้สมรรถนะแห่งตนมากกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) แสดงให้เห็นว่า โปรแกรมในการศึกษานี้ช่วยเพิ่มการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายที่มีอาการหายใจลำบากแบบประคับประคอง จึงควรนำโปรแกรมนี้ไปใช้เป็นแนวทางส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะตนเองของพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายเพื่อนำสู่การปฏิบัติการ ดูแลผู้ป่วยสูงอายุระยะสุดท้ายที่มีอาการหายใจลำบากอย่างเหมาะสมและมีคุณภาพ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

ฉันชาย สิทธิพันธุ์. การดูแลแบบประคับประคองในผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจระยะสุดท้าย. ใน: ลักษมี ชาญเวชช์, ประถมาภรณ์ จันทร์ทอง, กิติพล นาควิโรจน์, ปิยพร ทิสยากร, บรรณาธิการ. การดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง. ขอนแก่น: สมาคมบริบาลผู้ป่วยระยะสุดท้าย; 2564. หน้า 604.

บุษยามาส ชวสิกุลยง. อาการของระบบทางเดินหายใจ. ใน: ลักษมี ชาญเวชช์, ประถมาภรณ์ จันทร์ทอง, กิติพล นาควิโรจน์, ปิยพร ทิสยากร, บรรณาธิการ. การดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง. ขอนแก่น: สมาคมบริบาลผู้ป่วยระยะสุดท้าย; 2564. หน้า 277-8.

Gillon S, Clifton IJ. Breathlessness in palliative care: a practical guide. British Journal of Hospital Medicine 2019;80(2):72-7.

ศิริรัตน์ ปานอุทัย. การพยาบาลแบบประคับประคองในผู้สูงอายุ. พยาบาลสาร 2563;47(1):454-66.

สิกานต์ บุนนาค, จิตนภา วาณิชวโรตม์. การดูแลแบบประคับประคองในผู้สูงอายุ. ใน: ปฐมพร ศิริประภาศิริ, เดือนเพ็ญ ห่อรัตนาเรือง, บรรณาธิการ. คู่มือการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองและระยะสุดท้าย (สำหรับบุคลากรทางการแพทย์). นนทบุรี: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2563. หน้า 227.

ดาริน จตุรภัทรพร, ภรเอก มนัสวานิช. การดูแลประคับประคองในการบริบาลผู้สูงอายุ. ใน: ลักษมี ชาญเวชช์, ประถมาภรณ์ จันทร์ทอง, กิติพล นาควิโรจน์, ปิยพร ทิสยากร, บรรณาธิการ. การดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง. ขอนแก่น: สมาคมบริบาลผู้ป่วยระยะสุดท้าย; 2564. หน้า 635.

ศรีเวียง ไพโรจน์กุล, ปาริชาติ เพียสุพรรณ. แนวทางการดำเนินงานศูนย์ดูแลประคับประคองในโรงพยาบาลศูนย์การุณรักษ์. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา; 2560.

Hagan TL, Xu J, Lopez RP, Bressler T. Nursing’s role in leading palliative care: a call to action. Nurse Education Today 2018;61:216-9.

นิตยา ทรัพย์วงศ์เจริญ, ทีปทัศน์ ชินตาปัญญากุล. บทบาทพยาบาลในการดูแลแบบประคับประคองในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ. วารสารพยาบาลทหารบก 2563;21(1):26-34.

Sekse RJT, Hunskår I, Ellingsen S. The nurse’s role in palliative care: a qualitative meta-synthesis. Journal of Clinical Nursing 2018;27(1-2):21-38.

ศรีเวียง ไพโรจน์กุล. ความสำคัญของการดูแลแบบประคับประคองและคำจำกัดความที่เกี่ยวข้อง. ใน: ลักษมี ชาญเวชช์, ประถมาภรณ์ จันทร์ทอง, กิติพล นาควิโรจน์, ปิยพร ทิสยากร, บรรณาธิการ. การดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง. ขอนแก่น: สมาคมบริบาลผู้ป่วยระยะสุดท้าย; 2564. หน้า 3-11.

Dehghani F, Barkhordari-Sharifabad M, Sedaghati-kasbakhi M. Effect of palliative care training on perceived self efficacy of the nurses. BMC Palliative Care 2020;19(63):1-6.

Kim JS, Kim J, Gelegjamts D. Knowledge, attitude and self-efficacy towards palliative care among nurses in Mongolia: A cross-sectional descriptive study. PLoS ONE 2020;15(7):1-15.

Fuoto A, Turner KM. Palliative care nursing communication: An evaluation of the COMFORT model. Journal of Hospice and Palliative Nursing 2019;21(2):124-30.

Kurnia TA, Trisyani Y, Prawesti A. Factors associated with nurses’self-efficacy in applying palliative care in intensive care unit. Jurnal Ners 2019;13(2):219-26.

Koppel M, Onwuteaka-Philipsen BD, Steen JT, Kylänen M, Block L, Smets T. et al. Care staff’s self-efficacy regarding end-of-life communication in the long-term care setting: results of the PACE cross-sectional study in six European countries. International Journal of Nursing Studies 2019;92:135-43.

สำราญ เจือจันทร์, ธัญญารัตน์ กุลณิชจิตต์เมธี, สมหญิง โควัศวนนท์. ความสามารถของพยาบาลในการประเมินและจัดการอาการหายใจลำบากในผู้ป่วยมะเร็งลุกลาม. วารสารโรคหัวใจและทรวงอก 2564;32(1):214-27.

Bandura A. Self-efficacy mechanism in human agency. Am Psychol 1982;37(2):122-47.

Bandura A. Self-efficacy: the exercise of control. New York: WH Freeman; 1997.

Carey ML, Zucca AC, Freund MA. Systematic review of barriers and enablers to the delivery of palliative care by primary care practitioners. Palliat Med 2019;33(9):1131-45.

Salins N, Ghoshal A, Hughes S. How views of oncologists and haematologists impacts palliative care referral: A systematic review. BMC Palliative Care 2020;19(1):175.

Phoosuwan N, Lundberg P. Knowledge, attitude and self-efficacy program intended to improve public health professionals’ ability to identify and manage perinatal depressive symptoms. BMC Public Health 2020;20:1926.

ขนิตฐา หาญประสิทธิคำ, อัจฉริยา ปทุมวัน, สมทรง จุไรทัศนีย์, อุมาภรณ์ ไพศาลสุทธิเดช. ผลของโครงการอบรมการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายต่อความรู้ ทัศนคติและการปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของพยาบาล. รามาธิบดีพยาบาลสาร 2554;17(1):126-40.

แพรวพรรณ ปราโมช, สุปรีดา มั่นคง, ประคอง อินทรสมบัติ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายต่อความรู้และการรับรู้สมรรถนะในตนเองของพยาบาลวิชาชีพ. รามาธิบดีพยาบาลสาร 2554;17(1):41-56.

ศมนนันทน์ ทัศนีย์สุวรรณ, ธาวินี ช่วยแท่น, เพ็ญพิชชา ถิ่นแก้ว, กิตติกร นิลมานัต, กัลยา แซ่ชิต. ผลของโปรแกรมการอบรมการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองต่อสมรรถนะการดูแลแบบประคับประคองของพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่งในภาคใต้. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์ 2563;40(2):22-32.

Newmann FM, Wehlage GG. Five standards of authentic instruction. Educational Leadership 1993;50:8-12.

วัฒนา ชยธวัช. ขนาดอิทธิพลและอำนาจทดสอบในการกำหนดขนาดตัวอย่างสำหรับวิจัยทางคลินิก. วารสารหมอยาไทยวิจัย 2561;4(1):67-75.

Guerrero JG, Attallah DM, Gomma NH. Improvements in practising nurses’ knowledge, skills, self-efficacy, confidence, and satisfaction after a simulated clinical experience of caring for a patient undergoing chemotherapy: A quasi-experimental study. BMC Nurs 2024;23:66.

Christensen L. Are clinical instructors preventing or provoking adverse events involving students: a contemporary issue. Nurse Education Today 2018;70:121-3.

Lee J, Campbell S, Choi M, Bae J. Authentic learning in healthcare education: a systematic review. Nurse Education Today 2022;119:105596.

Dahlke S, Hannesson T. Clinical faculty management of the challenges of being a guest in clinical settings: an exploratory study. J Nurs Educ 2016;55:91-5.

Bourne MJ, Smeltzer SC, Kelly MM. Clinical teacher self-efficacy: a concept analysis. Nurse Education in Practice 2021;52:103029.

Abusubhiah M, Walshe N, Creedon R, Noonan B, Hegarty J. Self-efficacy in the context of nursing education and transition to practice as a registered practitioner: a systematic review. Nursing Open 2023;10(10):6650-67.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-29

วิธีการอ้างอิง