ปริมาตรเม็ดเลือดแดงในเลือดและระดับไมโครบิลิรูบินที่ 48 ชั่วโมงภายหลังการผ่าท้องทำคลอดของทารกครรภ์ครบกำหนดเปรียบเทียบระหว่างการหนีบสายสะดือช้าที่ 30 วินาทีกับการหนีบสายสะดือช้าที่ 30 วินาทีร่วมกับการรีดเลือดสายสะดือ
คำสำคัญ:
หนีบสายสะดือช้า, รีดเลือดสายสะดือ, ผ่าคลอดบทคัดย่อ
ประเทศไทยมีอัตราการผ่าคลอดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องมากกว่าร้อยละ 40 ของการคลอดทั้งหมด ส่งผลให้ทารกแรกเกิดบางรายเสี่ยงต่อภาวะโลหิตจางจากการหนีบสายสะดือเร็ว การหนีบสายสะดือช้า (delayed cord clamping: DCC) และการรีดเลือดสายสะดือ (umbilical cord milking: UCM) เป็นเทคนิคที่ช่วยเพิ่มปริมาตรเม็ดเลือดแดงและธาตุเหล็กในทารกแรกคลอด อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเกี่ยวกับ DCC ร่วมกับ UCM ในทารกครบกำหนดที่ผ่าคลอดยังมีจำกัด การศึกษามีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบค่าฮีมาโตคริต (hematocrit: Hct) และระดับไมโครบิลิรูบิน (microbilirubin) ที่ 48 ชั่วโมงหลังคลอด ระหว่างกลุ่ม DCC 30 วินาที (n=79) และกลุ่ม DCC 30 วินาทีร่วมกับ UCM (n=70) ณ โรงพยาบาลสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึง 31 มีนาคม พ.ศ. 2566 วิเคราะห์เพิ่มเติมด้วย propensity score matching แบบ optimal 1:1 โดยไม่ทดแทน ภายใน caliper 0.2 ของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของ logit propensity score จับคู่ได้ 67 คู่ โดยตัวแปรที่ใช้คำนวณ propensity score ทุกตัวมีค่าสัมบูรณ์ของผลค่าเฉลี่ยมาตรฐาน (absolute standardized mean difference [SMD]) <0.10 หลังการจับคู่ ผลการศึกษา พบว่า ค่า Hct ของกลุ่ม DCC ร่วมกับ UCM สูงกว่ากลุ่ม DCC เล็กน้อย (ร้อยละ 51.27±4.99 เทียบกับ 50.87±5.27; ผลต่างเฉลี่ย 0.40 จุดร้อยละ, 95%CI: -1.44 ถึง 2.25, p>0.05, Cohen’s dz=0.05) แต่ ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ระดับไมโครบิลิรูบินเฉลี่ยไม่แตกต่างกัน (9.36±1.94 เทียบกับ 9.47±1.96 มก./ดล. ผลต่างเฉลี่ย -0.12 มก./ดล.; 95%CI: -0.90 ถึง 0.67, p>0.05) อัตราการย้ายเข้าหอผู้ป่วยทารกวิกฤต (ร้อยละ 4.5 เทียบกับ 1.5, p>0.05) และการส่องไฟรักษาภาวะตัวเหลือง (ร้อยละ 4.5 เทียบกับ 6.0, p>0.05) ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุปได้ว่า DCC 30 วินาทีร่วมกับ UCM ให้ค่า Hct ที่ 48 ชั่วโมงสูงกว่า DCC 30 วินาทีเพียงอย่างเดียวเล็กน้อย แต่ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และไม่พบความแตกต่างของระดับไมโครบิลิรูบิน ควรมีการศึกษาแบบ randomized controlled trial เพิ่มเติมเพื่อยืนยันประสิทธิภาพและความปลอดภัยของหัตถการร่วมดังกล่าว
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Annoppornchai D, Prachukthum S, Kositamongkol S. Prevalence of neonatal anemia in well-appearing term neonates.
Thammasat Med J 2019;19(3):519–24.
สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. การสำรวจภาวะอาหารและโภชนาการของประชากรไทย ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2546 - 2548. นนทบุรี:
กรมอนามัย; 2023.
World Health Organization. Global Health Observatory: anaemia, children aged 6–59 months, prevalence (%)
(2021 edition) [Internet]. [cited 2026 Aug 28]. Available from: https://www.who.int/data/gho/data/indicators/indicator-
details/GHO/prevalence-of-anaemia-inchildren-under-5-years-%28-%29
Committee on Obstetric Practice, American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No.543:
Timing of umbilical cord clamping after birth. Obstet Gynecol 2012;120(6):1522–6.
Upadhyay A, Gothwal S, Parihar R, Garg A, Gupta A, Chawla D, et al. Effect of umbilical cord milking in term and near
term infants: randomized controlled trial. Am J Obstet Gynecol 2013;208(2):120.e1–6.
Panburana P, Odthon T, Pongmee H, Hansahiranwadee W. The effect of umbilical cord milking compared with delayed
cord clamping in term neonates: a randomized controlled trial. Int J Womens Health 2020; 12:301–6.
Erickson-Owens DA, Mercer JS, Oh W. Umbilical cord milking in term infants delivered by cesarean section: a randomized
controlled trial. J Perinatol 2012;32(8):580–4.
World Health Organization. Guideline: delayed umbilical cord clamping for improved maternal and infant health and
nutrition outcomes. Geneva: World Health Organization; 2014.
Katheria AC. Umbilical cord milking: a review. Front Pediatr 2018;6:335.
Committee on Obstetric Practice, American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee opinion No.684:
delayed umbilical cord clamping after birth. Obstet Gynecol 2017;129(1):e5–10.
Yadav AK, Upadhyay A, Gothwal S, Dubey K, Mandal U, Yadav CP. Comparison of three types of intervention to enhance
placental redistribution in term newborns: randomized control trial. J Perinatol 2015;35(9):720–4.
Prachukthum A, Tanprasertkul C, Somprasit C. Premature infants receiving delayed cord clamping with and without
cord milking: a randomized control trial. BMC Pediatr 2023;23(1):123.
Krueger MS, Eyal FG, Peevy KJ, Hamm CR, Whitehurst RM, Lewis DF. Delayed cord clamping with and without cord
stripping: a prospective randomized trial of preterm neonates. Am J Obstet Gynecol 2015;212(3):394.e1–5.
Singh V, Dewan D, Gupta A, Gupta Y, Kumar T, Gupta R. Comparison of umbilical cord milking and delayed cord
clamping on hemoglobin and hematocrit levels in term neonates: a randomized controlled trial.
Int J Sci Res 2018;7(10):15–8.
Liabsuetrakul T, Sukmanee J, Thungthong J, Lumbiganon P. Trend of cesarean section rates and correlations with
adverse maternal and neonatal outcomes: a secondary analysis of Thai Universal Coverage Scheme data. AJP Rep
;9(4):e328-36.
Caughey AB, Wood SL, Macones GA, Wrench IJ, Huang J, Norman M, et al. Guidelines for intraoperative care in cesarean
delivery: enhanced recovery after Surgery Society recommendations (Part 2). Am J Obstet Gynecol 2018;219(6):533–44.
วิชาญ แก้วเขียว. ปริมาตรเม็ดเลือดแดงในเลือดและระดับไมโครบิลิรูบินที่ 48 ชั่วโมง ภายหลังการผ่าท้องทำคลอดของทารกครบกำหนด
เปรียบเทียบระหว่างการรีดเลือดสายสะดือกับการหนีบสายสะดือเร็ว. ลำปางเวชสาร 2564;42(2):48-54.
National Institute for Health and Care Excellence. Intrapartum care: NICE guideline NG235 [Internet]. 2023 [cited 2026
Aug 28]. Available from: https://www.nice.org.uk/guidance/ng235
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Clamping of the umbilical cord and placental transfusion: Scientific
Impact Paper No. 14 [Internet]. 2015 [cited 2026 Aug 28]. Available from: https://www.rcog.org.uk/guidance/browse-
all-guidance/scientific-impact-papers/clamping-of-the-umbilical-cord-and-placental-transfusion-scientific-impact-paper-
no-14/
Songthamwat M, Witsawapaisan P, Tanthawat S, Songthamwat S. Effect of delayed cord clamping at 30 seconds
and 1 minute on neonatal hematocrit in term cesarean delivery: a randomized trial. Int J Womens Health 2020;
:481–6.
Chen X, Li X, Chang Y, Li W, Cui H. Effect and safety of timing of cord clamping on neonatal hematocrit values and
clinical outcomes in term infants: a randomized controlled trial. J Perinatol 2018;38(3):251–7.
opling J, Henry E, Wiedmeier SE, Christensen RD. Reference ranges for hematocrit and blood hemoglobin
ncentration during the neonatal period: data from a multihospital health care system. Pediatrics 2009;123(2):e333-7.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กระทรวงสาธารณสุข
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
