การสำรวจภูมิคุ้มกันการติดเชื้อต่อไข้หวัดใหญ่ (H1N1) 2009 และไข้หวัดนก (H5N1) ในคนและสัตว์ป่าในสวนสัตว์และสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่า ประเทศไทย พ.ศ. 2554

บทคัดย่อ

โรคติดต่ออุบัติใหม่ที่มีสัตว์เป็นพาหะหรือเป็นรังโรคเช่น การระบาดของไวรัสไข้หวัดนก H5N1 และไข้หวัดใหญ่ (H1N1) 2009, เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญและจำเป็นต้องป้องกันและควบคุมไม่ไห้โรคแพร่กระจายรวดเร็ว การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของการติดเชื้อ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ระหว่างการเกิดโรคไข้หวัดใหญ่ (H1N1) 2009 และไข้หวัดนก (H5N1) ในเจ้าหน้าที่และผู้ดูแสสัตว์ที่ทำงานในสวน สัตว์และสถานีเพาะเลี่ยงสัตว์ป่า โดยวิธีการศึกษาเป็นการสำรวจภาคตัดขวาง (cross-sectional serosurvey) เก็บข้อมูลจากอาสาสมัครด้วยแบบสัมภาษณ์และเก็บตัวอย่างเลือดเพื่อหาระดับภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ (H1N1) 2009 และไข้หวัดนก (H5N1) ตั้งแต่เดือนมกราคม ถึง มีถุนายน 2553 สถานที่ศึกษาได้แก่สวนสัตว์ดุสิต สวนสัตว์สงขลา สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าพัทลุงและสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าเขาประทับช้าง จังหวัดราชบุรีและตรวจหาการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ (H1N1) 2009 และไข้หวัดนก (H5N1) ในสัตว์ป่าทั้ง 4 แห่ง ในอาสาสมัครวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การคำนวณอัตรา ร้อยละ และค่ามัธยฐานของตัวแปรที่เกี่ยวข้องและหาความสัมพันธ์ระหว่างการป่วยหรือติดเชื้อโดยใช้ prevalence ratio ที่ความเชื่อมันที่ 95% CI ผลการศึกษาพบว่าอาสาสมัครที่ร่วมโครงจการจำนวน 130 คน โดยแบ่งเป็นเจ้าหน้าที่เลี้ยงสัตว์ ร้อยละ 86 อัตราส่วนเพศชายต่อหญิง 2.1:1 ค่ามัธยฐานอายุเท่ากับ 37 ปี (พิสัย 17-62 ปี) ผลการตรวจติดเชื้อพบภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ (H1N1) 2009 ที่ระดับ HI > 1: 40 เท่ากับร้อยละ 11 และไม่พบภูมิคุ้มกันต่อการ ติดเชื้อไข้หวัดนก (H5N1) ในส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ในการเกิดอาการทางระบบหายใจเฉียบพลัน (acut respiratory infection) พบว่าการมีสมาชิกในครอบครู้วที่ป่วย การมีเพื่อนร่วมงานป่วยเป็นปัจจัยเสี่ยง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในสัตว์พบภมิค้มกันต่อการติดเชื่อไข้หวัดใหญ่ (H1N1) 2009 ในเสือโคร่งจากสวนสัตว์แห่งหนึ่งจำนวน 2 ตัวแต่ไม่พบภูมิคุ้มกันต่อไข้หวัดนก (H5N1) สรุปผลและข้อเสนอไม่พบหลักฐานการติดเชื้อไช้หวัดนก (H5N1) ในเจ้าหน้าที่และผู้ดูแลสัตว์ที่ทำงานในสวนสัตว์และสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่า อัตราการติดเชื่อไวรัสไข้หวัดใหญ่ (H1N1) 2009 ต่ำกว่าประชากรทั่วไปเนื่องจากอาสาสมัครกลุ่มนี้เป็นวัยทำงาน และอาศัยอยู่ในพื้นที่ห่างไกลชุมชน พบภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ (H1N1) 2009 ทั้งในคนและสัตว์ซึ่งแสดงว่าอาจมีการติดต่อสู่กันได้