ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพตามแนวทางวิถีชะลอวัยของบุคลากร โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสระแก้ว

บทคัดย่อ

            การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมสุขภาพตามแนวทางวิถีชะลอวัยและปัจจัยที่มีอิทธิพลของบุคลากรโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสระแก้ว กลุ่มตัวอย่างเป็นบุคลากรอายุ 35–59 ปี จำนวน 298 คน ได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพ มีค่าความเชื่อมั่นระหว่าง 0.80–0.94 วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ 

            พฤติกรรมสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (  = 3.55, S.D. = 0.60) แม้ความรู้จะอยู่ระดับสูงร้อยละ 62.4 และตัวแปรจิตสังคมทุกตัวอยู่ในระดับสูง สะท้อน Knowledge-Practice Gap ที่มีนัยสำคัญ เมื่อวิเคราะห์รายด้าน ด้านกิจกรรมทางกาย (  = 3.07) และโภชนาการ (  = 3.12) มีคะแนนต่ำสุด แตกต่างจากทุกด้านอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.001) ขณะที่ด้านการหลีกเลี่ยงสารพิษมีคะแนนสูงสุด (  = 4.06) พบ Education Paradox คือ กลุ่มที่มีการศึกษาสูงมีพฤติกรรมสุขภาพต่ำกว่า [F(2,295) = 8.682, p<0.001] ปัจจัยที่มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ การสนับสนุนทางสังคม (β = 0.275) แรงจูงใจ (β = 0.252) สถานภาพสมรส (β = 0.128) ระดับการศึกษา (β = -0.184) ดัชนีมวลกาย (β = -0.170) และความพอเพียงของรายได้ (β = -0.108) โดยร่วมกันพยากรณ์พฤติกรรมสุขภาพได้ร้อยละ 40.6 (R² = 0.406, p<0.001)

            ช่องว่างระหว่างความรู้และการปฏิบัติในด้านโภชนาการและกิจกรรมทางกายเป็นประเด็นเร่งด่วน ต้องให้ความสำคัญกับการบริหารภาระงาน การสร้างระบบสนับสนุนทางสังคมระดับองค์กร มากกว่าการให้ความรู้เพียงอย่างเดียว