การศึกษาความสัมพันธ์ร่วมกันของ CA19-9, AFPและ CEA ในการใช้วินิจฉัยมะเร็งท่อน้ำดี
คำสำคัญ:
มะเร็งท่อน้ำดี, มะเร็งตับ, สารบ่งชี้มะเร็ง, การวินิจฉัยแยกโรค, พื้นที่ใต้กราฟบทคัดย่อ
สารบ่งชี้มะเร็งที่ใช้บ่อยที่สุดสำหรับมะเร็งท่อน้ำดีคือ CA19-9 แต่ยังมีข้อจำกัดเนื่องจากสามารถพบได้ในโรคมะเร็งอื่นๆในต่างประเทศพบว่า การตรวจค่าสารบ่งชี้มะเร็งหลายชนิดตัวร่วมกัน ช่วยในการใช้แยกและการวินิจฉัยมะเร็งท่อน้ำดีและมะเร็งตับ แต่ยังไม่เคยมีการรวบรวมข้อมูลในผู้ป่วยโรงพยาบาลชลบุรีมาก่อน วัตถุประสงค์ของศึกษาหาความสัมพันธ์ร่วมกันของ AFP, CA19-9 และ CEA ในการวินิจฉัยมะเร็งท่อน้ำดี โดยเป็นการศึกษาเชิงพรรณนาย้อนหลังและการศึกษาไปข้างหน้า โดยเก็บข้อมูลจากผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยมะเร็งท่อน้ำดีและมะเร็งตับ ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลชลบุรี ตั้งแต่ 1 มกราคม พ.ศ. 2555 – 20 มีนาคม พ.ศ. 2562 และได้รับการยืนยันผลการวินิจฉัยด้วยผลชิ้นเนื้อพยาธิวิทยา ผลการวิจัยพบว่าผลค่าบ่งชี้มะเร็ง CA19-9, AFP และ CEA ในการวินิจฉัยแยกโรคมะเร็งทางเดินน้ำดี และมะเร็งตับพบว่า ค่าบ่งชี้มะเร็ง CA19-9 และค่า CEA ในมะเร็งทางเดินน้ำดีสูงกว่ามะเร็งตับ แต่ค่า AFP ในมะเร็งทางเดินน้ำดีต่ำกว่าในมะเร็งตับ จากการคำนวณพื้นที่ใต้ ROC curve ในการใช้วินิจฉัยมะเร็งทางเดินน้ำดีของสารบ่งชี้มะเร็ง CA 19-9, AFP และ CEA คือ 0.93, 0.13 และ 0.72 ตามลำดับ นำมาสู่ค่าจุดตัดที่เหมาะสมของคือ 136.00 U/ml, 39.79 ng/ml และ 12.95 ng/ml ตามลำดับ หากใช้ CA 19-9 เพียงค่าใดค่าเดียวความถูกต้องในการวินิจฉัยร้อยละ 81.5% แต่เมื่อใช้ประเมินร่วมกันทั้ง 3 ชนิด คือ CA 19-9, AFP และ CEA ความถูกต้องในการวินิจฉัยมะเร็งทางเดินน้ำดีสูงสุด 87.7%
สรุป การวิจัยนี้พบว่าในผู้ป่วยที่สงสัยระหว่างมะเร็งท่อน้ำดีและมะเร็งตับ สามารถใช้สารบ่งชี้มะเร็ง 3 ชนิดร่วมกันคือ CA 19-9 มากกว่า 136.00 U/ml, AFP น้อยกว่า 39.79 ng/ml และ CEA มากกว่า 12.95 ng/ml สามารถวินิจฉัยมะเร็งท่อน้ำดีที่ความไวร้อยละ 88.2, ความจำเพาะร้อยละ 87.1 และความถูกต้องร้อยละ 87.7
เอกสารอ้างอิง
Rajagopalan V, Daines WP, Grossbard ML, Kozuch P. Gallbladder and biliary tract carcinoma: a comprehen-sive update, Part 1. Oncology 2004;18:889-96.
Green A, Uttaravichien T, Bhudhisawasdi V, Chartbanchachai W, Elkins DB, Marieng EO, et al. Cholangio-carcinoma in north east Thailand. A hospital-based study. Trop Geogr Med 1991;43:193-8.
Thamavit W, Bhamarapravati N, Sahaphong S, Vajrasthira S, Angsubhakorn S. Effects of dimethylnitrosa-mine on induction of cholangiocarcinoma in Opisthorchis viverrini-infected Syrian golden hamsters. Cancer Res 1978;38:4634-9.
Liu LK, Shao MW, Ma L, Sun J, Guan D, Shu Y. Values of seven tumor markers in the identification and diagnosis of esophageal carcinoma accompanied by neuroendocrine differentiation. J Int Transl Med 2015;3:39-43.
Chaiteerakij R, Harmsen WS, Marrero CR, Aboelsoud MM, Ndzengue A, Kaiya J, et al. A new clinically based staging system for perihilar cholangiocarcinoma. Am J Gastroenterol 2014;109:1881-90.
Patel AH, Harnois DM, Klee GG, LaRusso NF, Gores GJ. The utility of CA 19-9 in the diagnoses of cholan-giocarcinoma in patients without primary sclerosing cholangitis. Am J Gastroenterol 2000;95:204-7.
Tang X, Zhang J, Chen Y, Lan Z, Wang C. Correlation between clinicopathological features and CA19-9/CEA in patients with extrahepatic cholangiocarcinoma. Chin J Oncol 2014;36:662-6.
Kim SW, Lim DH, Park HC, Park W, Park JO, Park YS. Salvage radiation therapy for isolated local recur-rence of extrahepatic cholangiocarcinoma after radical surgery: a retrospective study. Ann Surg Oncol 2015;22:1308-14.
Taketa K, Okada S, Win N, Hlaing NK, Wind KM. Evaluation of tumor markers for the detection of hepato-cellular carcinoma in Yangon General Hospital, Myanmar. Acta Med Okayama 2002;56:317-20.
Li Y, Li DJ, Chen J, Liu W, Li JW, Jiang P. Application of joint detection of serum AFP, CA19-9, CA125 and CEA in identification and diagnosis of cholangiocarcinoma. Asian Pac J Cancer Prev 2015;16:3451-5.
Nanashima A, Sumida Y, Abo T, Nagasaki T, Takeshita H, Fukuoka H, et al. Patient outcome and prognos-tic factors in intrahepatic cholangiocarcinoma after hepatectomy. Hepatogastroenterology 2007;54:2337-42.
Nakeeb A, Lipsett PA, Lillemoe KD, Fox-Talbot MK, Coleman J, Cameron JL, Pitt HA. Biliary carcinoem-bryonic antigen levels are a marker for cholangiocarcinoma. Am J Surg 1996;171:147-53.
Sheen-Chen SM, Sun CK, Liu YW, Eng HL, Ko SF, Kuo CH. Extremely elevated CA19-9 in acute cholan-gitis. Dig Dis Sci 2007;52:3140-2.
Lumachi F, Lo Re G, Tozzoli R, D'Aurizio F, Facomer F, Chiara GB, Basso SM. Measurement of serum carcinoembryonic antigen, carbohydrate antigen 19-9, cytokeratin-19 fragment and matrix metalloproteinase-7 for detecting cholangiocarcinoma: a preliminary case-control study. Anticancer Res 2014;34:6663-7.
Wayne WD. Biostatistics: a foundation for analysis in the health sciences. 6th ed. John Wiley & Sons; 1995.
Ngamjarus C, Chongsuvivatwong V. n4Studies: Sample size and power calculations for iOS. The Royal Golden Jubilee Ph.D. Program - The Thailand Research Fund&Prince of Songkla University 2014.
Vatanasapt V, Martin N, Sriplung S, Chindavijak K, Sontipong S, Sriampron H, et al. Cancer incidence in Thailand 1988-1991. Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention 1995;4:475-83.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
เวอร์ชัน
- 2026-02-13 (2)
- 2020-09-02 (1)
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2020 Chonburi Hospital Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพิ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารโรงพยาบาลชลบุรี