การตรวจคัดกรองโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักด้วยการตรวจเลือดแฝงในอุจจาระโดยวิธีอิมมูโนเคมมิคอลร่วมกับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่และทวารหนักในจังหวัดชลบุรี

บทคัดย่อ

มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก (colorectal cancer) จัดเป็นมะเร็งที่พบบ่อย และเป็นสำเหตุการเสียชีวิตมากเป็นอันดับต้นๆของทั่วโลกและประเทศไทย มีอุบัติการณ์การเกิดเพิ่มขึ้นอย่ํางรวดเร็วในปัจจุบัน การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจคัดกรองหาผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักในระยะเริ่มแรก วิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการพบก้อนเนื้องอก (neoplasm) ที่สํามารถพัฒนากลายเป็นโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวํารหนัก และศึกษาอัตรากํารเป็นโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวํารหนักในตัวอย่ํางประชากรที่มีความเสี่ยงทั่วไปของจังหวัดชลบุรี ด้วยการตรวจหาลือดแฝงในอุจจาระโดยวิธีอิมมูโนเคมมิคอล (fecal immuno-chemical test; FIT) ร่วมกับการตรวจยืนยันด้วยวิธีการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ และการตรวจชิ้นเนื้อทางพยาธิวิทยา ในระยะเดือนมกราคม ถึงเดือนธันวาคม 2560 จำนวนทั้งหมด 4,257 ราย มีกํารคัดเลือกประชากร โดยการสุ่มอย่ํางเป็นระบบ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนํา และกํารวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ (Multiple logistic regression) เพื่อหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการพบก้อนเนื้องอก (neoplasm) ผลการศึกษําจากการตรวจคัดกรองนี้ พบผู้ป่วยมีเลือดปนในอุจจาระ จำนวน 319 รําย (7.5%) ได้รับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่เพื่อตรวจยืนยัน จำนวน 157 รําย (49.2%) ตรวจพบก้อนเนื้องอก (neoplasm) จำนวน 38 รําย (24.2%) โดยแยกเป็น พบติ่งเนื้องอก adenoma จำนวน 19 รําย (12.1%) พบติ่งเนื้องอก advanced adenoma จำนวน 10 รําย (6.4%) และพบมะเร็งลำไส้ใหญ่ จำนวน 9 รําย (5.7%) ผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการพบก้อนเนื้องอก (neoplasm) ได้แก่ กํารดื่มสุรา (ORadj =4.04, 95% CI =1.87-8.74) ถ่ายมีมูก (ORadj =5.87, 95% CI =1.56-22.13) ถ่ายมีเลือดปน (ORadj =8.14, 95% CI =2.83-23.46) ท้องผูก (ORadj =6.67, 95% CI =2.34-19.04) และมีอาการเบื่ออาหาร (ORadj =4.76, 95% CI =1.73-1