ข้อแตกต่างของระยะเวลาในห้วงก่อนถึงโรงพยาบาลในผู้ป่วยอุบัติเหตุของหน่วยบริการการแพทย์ฉุกเฉินโรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ในช่วงการระบาดของโควิด-19 - กองจำปา, กนกวรรณ (Region 3 Medical and Public Health Journal - วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3, 2022)
วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบระยะเวลาในห้วงก่อนถึงโรงพยาบาล (prehospital time) ในช่วงก่อนการระบาดของโควิด-19 (COVID-19) กับระหว่างการระบาดของโควิด-19 ในผู้ป่วยอุบัติเหตุที่เข้ารับบริการรักษาโดยระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน (emergency medical service : EMS) โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ และศึกษาปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเสียชีวิตใน 24 ชั่วโมงแรกของผู้ป่วยอุบัติเหตุในช่วงการระบาดของโควิด-19 วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษาแบบ retrospective cohort study ในผู้ป่วยอุบัติเหตุที่หน่วย EMS โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ออกปฏิบัติการและนำส่งรักษาที่โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ตั้งแต่ 1 ธันวาคม 2561 ถึง 30 พฤษภาคม 2564 จำนวน 820 คน แบ่งผู้ป่วยเป็น 2 กลุ่ม คือ ก่อนการระบาดของโควิด-19 ระหว่างเดือน ธันวาคม 2561 ถึง กุมภาพันธ์ 2563 จำนวน 422 คน และระหว่างการระบาดของโควิด-19 ระหว่างเดือน มีนาคม 2563 ถึง พฤษภาคม 2564 จำนวน 398 คน เปรียบเทียบข้อมูล prehospital time ระหว่างกลุ่มโดยใช้ t-test, Chi-square หรือ Fisher's exact และหาปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเสียชีวิตใน 24 ชั่วโมงแรกของผู้ป่วยอุบัติเหตุในช่วงการระบาดของโควิด-19 โดยใช้ multivariate analysis แบบ binary logistic regression กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p น้อยกว่า 0.05 ผลการศึกษา : ผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่มมีลักษณะประชากรไม่แตกต่างกัน โดยพบว่าในช่วงระหว่างการระบาด ของโควิด-19 มี on scene time และ total prehospital time มากกว่าในช่วงก่อนการระบาด ของโควิด-19 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (7.6±5.0 vs 10.6±5.8 นาที, p <0.01 และ 27.4±13.1 vs 30.1±13.6 นาที, p=0.01) และปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเสียชีวิตใน 24 ชั่วโมงแรกของผู้ป่วยในช่วงระหว่างการระบาดของโควิด-19 คือค่า injury severity score (ISS) โดยผู้ป่วยที่มีค่า ISS มากกว่าหรือเท่ากับ 16 มีโอกาสเสียชีวิตมากกว่า ISS น้อยกว่า 16 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (OR=7.8; 95%CI 1.5-39.4, p=0.01) และพบว่า prehospital time ไม่มีผลต่ออัตราการเสียชีวิตใน 24 ชั่วโมงแรกของผู้ป่วยอุบัติเหตุ สรุป : การแพร่ระบาดของโควิด-19 ส่งผลกระทบต่อ prehospital time ในระบบ EMS ซึ่งทำให้ on scene time และ total prehospital time นานขึ้น แต่ prehospital time ที่นานขึ้นนั้นไม่ได้มีผลต่ออัตราการเสียชีวิตใน 24 ชั่วโมงแรกของผู้ป่วย ปัจจัยเดียวที่มีผลต่ออัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยคือค่า ISS คำสำคัญ : โควิด-19, ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน, ระยะเวลาในห้วงก่อนถึงโรงพยาบาล