ผลการชะลอความเสื่อมของไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 และระยะที่ 4 ในคลินิกโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลตากฟ้า Outcomes of Slow Progression in Chronic Kidney Disease Stage 3 and 4 Patients Attended at Chronic Kidney Disease Clinic, Takfa Hospital - พนธารา , วสันต์ (Region 3 Medical and Public Health Journal - วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3, 2020)
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลการชะลอความเสื่อมของไตและผลทางคลินิกที่เกี่ยวข้องกับภาวะไตเสื่อมในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 และระยะที่ 4 สถานที่ศึกษา : คลินิกโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลตากฟ้า รูปแบบการวิจัย : การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง กลุ่มตัวอย่าง : ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 และ 4 ที่เข้ารับการรักษาในคลินิกโรคไตเรื้อรังโรงพยาบาลตากฟ้า ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม 2560 จำนวน 363 คน ในจำนวนนี้เป็นผู้ป่วยเบาหวานซึ่งใช้วิเคราะห์ข้อมูล Hemoglobin A1c (HbA1c) จำนวน 152 คน วิธีการศึกษา : รวบรวมข้อมูลทั่วไป ข้อมูลผลการชะลอความเสื่อมของไต และข้อมูลทางคลินิกจากฐานข้อมูลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลตากฟ้า เปรียบเทียบผลลัพธ์ก่อนเข้าคลินิกโรคไตเรื้อรัง และหลังจากเข้าคลินิกโรคไตเรื้อรัง 1 ปี ผลการศึกษา : ภายหลังเข้าคลินิกโรคไตเรื้อรัง 1 ปี พบค่าเฉลี่ย Serum creatinine มีค่าลดลง (mean difference 0.04; 95%CI 0.02 to 0.07; P<0.001) และค่าเฉลี่ย Estimated glomerular filtration rate (eGFR) มีค่าเพิ่มขึ้น (mean difference -1.39; 95%CI -2.11 to -0.67; P<0.001) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผู้ป่วยสามารถชะลอภาวะไตเสื่อม โดยมีอัตราการลดลงของ eGFR น้อยกว่า 4 ml/min/1.73 m2/yr ร้อยละ 82.4 ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีระยะโรคไตเรื้อรังคงที่ร้อยละ 89.8 ระยะโรคดีขึ้นร้อยละ 8.3 และระยะโรคแย่ลงร้อยละ 2.0 ค่าเฉลี่ย Total cholesterol (TC) และ Low density lipoprotein (LDL) มีค่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (mean difference 5.11; 95%CI 0.52 to 9.70; P = 0.029 และ 4.33; 95%CI 0.12 to 8.54; P = 0.044) ส่วนผลทางคลินิกอื่นๆ ได้แก่ Body mass index (BMI), HbA1c, Systolic blood pressure (SBP), Diastolic blood pressure (DBP), Achieved BP น้อยกว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอท, การได้ยา Angiotensin-converting enzyme inhibitors/angiotensin-receptor blockers (ACEI/ARB), Triglyceride (TG) และ High density lipoprotein (HDL) ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ระหว่างก่อนและหลังเข้าคลินิกโรคไตเรื้อรัง วิจารณ์และสรุป : คลินิกโรคไตเรื้อรังโรงพยาบาลตากฟ้าสามารถชะลอการเสื่อมของไต และมีประสิทธิภาพในการควบคุมระดับ TC และ LDL ในส่วนของ BMI, อัตราการได้ยา ACEI/ARB, TG และ HDL ผลการศึกษาไม่สามารถสะท้อนถึงประสิทธิภาพการดูแลรักษาผู้ป่วยในคลินิกโรคไตเรื้อรังได้เนื่องจากค่าต่างๆดังกล่าว อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมก่อนเข้าคลินิกโรคไตเรื้อรัง ค่า HbA1c และ Achieved BP น้อยกว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอทยังไม่ได้ตามเกณฑ์ ดังนั้นการควบคุมระดับน้ำตาลในผู้ป่วยเบาหวาน และการควบคุมระดับความดันโลหิตจึงถือเป็นจุดพัฒนาของคลินิกโรคไตเรื้อรังโรงพยาบาลตากฟ้า คำสำคัญ : ชะลอความเสื่อมของไต, คลินิกโรคไตเรื้อรัง Abstract Objective : To study the effectiveness of chronic kidney disease (CKD) clinic in delay degenerative kidney and relative clinical outcomes in stage 3 and 4 CKD patients Setting : CKD clinic of Takfa Hospital Design : Retrospective analytic study Subjects : 363 stage 3 and 4 CKD patients that had registered to CKD clinic of Takfa Hospital from 1 January 2017 to 31 December 2017 were recruited into the study. (152 patients with diabetic mellitus to analyze Hemoglobin A1c (HbA1c)) Method : Collected demographic data, delayed degenerative kidney data and relative clinical outcomes from CKD patients database of Takfa Hospital to compared result of treatment before register in CKD clinic with 1 year after register in CKD clinic. Results : 1 year after register to CKD clinic of Takfa Hospital, there were significant decrease of Serum creatinine (mean difference 0.04; 95%CI 0.02 to 0.07; P<0.001) and significant increase of Estimated glomerular filtration rate (eGFR) (mean difference -1.39; 95%CI -2.11 to -0.67; P<0.001). 82.4% of the patients delayed kidney degeneration by decreased eGFR< 4 ml/min/1.73 m2/yr. 89.8% no change in stage of CKD. 8.3% improved stage of CKD and 2% worsen stage of CKD. There were significant decreased of Total cholesterol (TC) and Low density lipoprotein (LDL) (mean difference 5.11; 95%CI 0.52 to 9.70; P = 0.029 and 4.33; 95%CI 0.12 to 8.54; P = 0.044). Other clinical result (Body mass index (BMI), HbA1c, Systolic blood pressure (SBP), Diastolic blood pressure (DBP), Achieved BP < 140/90 mmHg, Received Angiotensin-converting enzyme inhibitors/angiotensin-receptor blockers (ACEI/ARB), Triglyceride (TG) and High density lipoprotein (HDL) had no significant changed after register in CKD clinic Conclusion : CKD clinic of Takfa Hospital had the effectiveness in delayed kidney degeneration and improved TC and LDL. This study could not evaluate BMI, Received ACEI/ARB, TG and HDL due to the good result before register to CKD clinic. HbA1c and Achieved BP<140/90mmHg were not improved after register in CKD clinic then blood sugar and blood pressure control were development point in CKD clinic of Takfa Hospital Keywords : Delay degenerative kidney, CKD clinic