การผ่าตัดคอมเพานด์ โอดอนโทมา ในขากรรไกรล่าง - จรุงจิตตานุสนธิ์ พรทิพย์ (Region 3 Medical and Public Health Journal - วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3, 2025)
โอดอนโทมา เป็นเนื้องอกต้นกำเนิดจากฟันชนิดไม่ร้ายแรงที่พบได้มากที่สุดภายในขากรรไกร สาเหตุเกิดจากเนื้อเยื่อของเซลล์เยื่อบุผิวและเซลล์มีเซ็นไคม์ที่มีการเจริญเติบโตผิดปกติ เนื้องอกโอดอนโทมาพบมากในผู้ป่วยอายุ 10-20 ปี ส่วนใหญ่ผู้ป่วยมักไม่มีอาการผิดปกติ ตรวจพบโดยบังเอิญจากภาพถ่ายรังสี ผลกระทบของการมีรอยโรคโอดอนโทมา พบว่ามักรบกวนการขึ้นของฟันแท้ทำให้ไม่สามารถขึ้นมาได้ปกติ รอยโรคเบียดรากฟันซี่ข้างเคียงทำให้เกิดการละลาย และขัดขวางการเคลื่อนที่ของฟันในกรณีที่ผู้ป่วยต้องเข้ารับการรักษาโดยการจัดฟัน หากไม่นำรอยโรคออกอาจส่งผลต่อการบดเคี้ยวอาหาร การพูด และความสวยงามบริเวณใบหน้า การรักษาหลักคือ การผ่าตัดควักรอยโรคเนื้องงอกโอดอนโทมาออกทั้งหมด และนัดติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง โอดอนโทมามีการพยากรณ์โรคที่ดี ไม่ค่อยพบการกลับมาเป็นซ้ำ สามารถพบได้ 2 รูปแบบคือ ชนิดคอมเพานด์ โอดอนโทมา ที่มีลักษณะคล้ายฟัน และคอมเพล็กซ์ โอดอนโทมา ที่มีรูปร่างไม่ชัดเจน จากกรณีศึกษานี้ผู้ป่วยหญิงไทยอายุ 16 ปี มีเนื้องอกชนิดคอมเพานด์ โอดอนโทมา บริเวณขากรรไกรล่างซ้าย ถูกส่งตัวมาเพื่อผ่าตัดตามแผนการรักษาทางทันตกรรมจัดฟัน จากการติดตามผลการรักษาหลังจากการผ่าตัด ไม่พบภาวะแทรกซ้อนใดๆ กับฟันและอวัยวะใกล้เคียง การหายของแผลเป็นปกติ คำสำคัญ: โอดอนโทมา, คอมเพานด์, เนื้องอกต้นกำเนิดจากฟัน