การศึกษาอุบัติการณ์และปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะความดันโลหิตต่ำจากการฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลังในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดในโรงพยาบาลโพธาราม - สุขศีลล้ำเลิศ นภาพร (Region 3 Medical and Public Health Journal - วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3, 2023)
บทคัดย่อ วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาอุบัติการณ์และปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะความดันโลหิตต่ำจากการฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลังในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดในโรงพยาบาลโพธาราม วิธีการศึกษา : เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบไปข้างหน้าในผู้ป่วยที่ได้รับการระงับความรู้สึกด้วยวิธีฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลังสำหรับการผ่าตัดในโรงพยาบาลโพธารามตั้งแต่เดือนกันยายน 2563 ถึง ธันวาคม 2564 จำนวน 234 ราย โดยทำการเก็บรวบรวมข้อมูลด้านผู้ป่วย ข้อมูลด้านการระงับความรู้สึกและข้อมูลด้านการผ่าตัด กำหนดให้ผู้ป่วยที่มีค่าความดันซิสโตลิกลดลงมากกว่าร้อยละ 20 ของค่าความดันโลหิตพื้นฐานของผู้ป่วยหรือน้อยกว่า 90 มิลลิเมตรปรอทเป็นผู้ป่วยที่มีภาวะความดันโลหิตต่ำ ผลการศึกษา : พบอุบัติการณ์ภาวะความดันโลหิตต่ำจากการฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลังร้อยละ 61.1 เมื่อทำการวิเคราะห์ด้วย Univariate Analysis พบว่าเพศ น้ำหนัก ส่วนสูง ดัชนีมวลกาย ความดันซิสโตลิกพื้นฐาน ชนิดของยา Bupivacaine และระดับการชา เป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะความดันโลหิตต่ำจากการฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลังอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.05) แต่เมื่อนำปัจจัยดังกล่าวมาวิเคราะห์ด้วย Multivariate Analysis พบว่าความดันซิสโตลิกพื้นฐานและระดับการชาเป็นปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำจากการฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลัง โดยความดันซิสโตลิกพื้นฐานที่เพิ่มขึ้นทุก 1 มิลลิเมตรปรอท มีโอกาสเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำจากการฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลังเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.2 (ช่วงเชื่อมั่นร้อยละ 95: 1.01 - 1.05, p-value<0.01) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และระดับการชาตั้งแต่ระดับ Thoracic (T) 5 ขึ้นไปและระดับ T6 - T10 มีโอกาสเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำมากกว่าระดับการชาตั้งแต่ T11 ลงไปถึง 12.21 เท่า (ช่วงเชื่อมั่นร้อยละ 95: 3.35 - 44.51, p-value<0.05) และ 3.34 เท่า (ช่วงเชื่อมั่นร้อยละ 95 1.37 - 8.13, p-value<0.05) ตามลำดับอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุป : ความดันซิสโตลิกพื้นฐานที่เพิ่มขึ้นและระดับการชาที่สูงขึ้นเป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะความดันโลหิตต่ำจากการฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลัง คำสำคัญ : ความดันโลหิตต่ำ การฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลัง ปัจจัย อุบัติการณ์