ความสัมพันธ์ของระดับดัชนีมวลกายกับระยะเวลาของการเกิดภาวะปอดอักเสบ ในผู้ป่วยยืนยัน COVID-19 โรงพยาบาลแพร่ - ฉลองแดน, ครองขวัญ; กองสินแก้ว, ธีรพงษ์; กาญจนสุระกิจ, สุกฤษฎิ์; นิยมทอง, ปาริชาติ; ฉัตราภิบาล, ธานินทร์ ((PMJCS) Phrae Medical Journal and Clinical Sciences, 2023)
บทนำ: โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 (COVID-19) ส่งผลกระทบทั่วโลก ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนหลายระบบรวมถึงการเกิดปอดอักเสบ การศึกษาที่ผ่านมาแสดงให้เห็นว่าค่าดัชนีมวลกายเป็นปัจจัยการพยากรณ์โรคที่สำคัญ แต่ยังมีการศึกษาน้อยในประเทศไทย วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบระยะเวลาการปลอดจากภาวะปอดอักเสบในผู้ป่วยยืนยันโรคและเปรียบเทียบอัตราเสี่ยง (Hazard ratio) ในการเกิดภาวะปอดอักเสบ COVID-19 ตามค่าดัชนีมวลกาย (Body mass index: BMI ) วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบ Retrospective cohort study ในผู้ป่วยยืนยัน COVID-19 อายุ 18-80 ปี รับการรักษาในโรงพยาบาลแพร่ตั้งแต่ 1 มกราคม 2563 ถึง 1 กันยายน 2564 ข้อมูลได้จากเวชระเบียน กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาจำนวน 357 ราย แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มระดับ BMI น้อยกว่า 18.5 kg/m2 กลุ่ม BMI มากกว่า 23.0 kg/m2 กลุ่ม BMI 18.5-23.0 kg/m2 (กลุ่มเปรียบเทียบ) ระยะเวลาติดตาม 14 วัน ศึกษาผลของค BMI ต่อระยะเวลาการเกิดภาวะ ปอดอักเสบ โดยพิจารณาปัจจัยร่วม ได้แก่ เพศ อายุ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในโลหิตสูง การสูบบุหรี่ ค่า Absolute lymphocyte count และค่า Lactase dehydrogenase วิเคราะห์ผลด้วย The Cox Proportional Hazard model แสดงในค่า Hazard ratio (HR) และ 95% Confidence interval (CI) ผลการศึกษา: ผู้ป่วยยืนยัน COVID-19 ที่มี BMI มากกว่า 23.0 kg/m2 มีระยะปลอดจากภาวะปอดอักเสบสะสั้นสุดที่ 6 วันและอัตราการเกิดภาวะปอดอักเสบเพิ่มขึ้น 2.1 เท่า (HR=2.1, 95%CI=1.42-3.12) 2.1 เทียบกับกลุ่มที่มี BMI ปกติ เมื่อปรับอิทธิพลของเพศ อายุ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในโลหิตสูง การสูบบุหรี่ ผู้ป่วยที่แสดงอาการของ COVID-19 ค่า Absolute lymphocyte count และค่า Lactase dehydrogenase สรุป: กลุ่มผู้ป่วยยืนยัน COVID-19 ที่มี BMI สูง มีอัตราการเกิดปอดอักเสบมากกว่าและมีระยะเวลาการเกิดสั้นกว่ากลุ่มค่าดัชนีมวลกายปกติ กลุ่มผู้ป่วยที่มี BMI น้อย อาจมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้นของอัตราการเกิดภาวะปอดอักเสบได้ คำสำคัญ: ดัชนีมวลกาย, ภาวะปอดอักเสบ