การสำรวจความชุกการใช้ยาต้านจุลชีพทางหลอดเลือดดำของผู้ป่วยในโรงพยาบาลแพร่ - สิริชยานุกุล , ธราณี; กาศวิลาศ , ปภาณิน; คะชา, ชลลดา; ขอดเตชะ, นพพล ((PMJCS) Phrae Medical Journal and Clinical Sciences, 2023)
บทนำ: การสั่งใช้ยาต้านจุลชีพเกินความจำเป็นและไม่เหมาะสม นำไปสู่การดื้อยาของเชื้อแบคทีเรีย เพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดความล้มเหลวในการรักษาและอัตราการเสียชีวิต, โรงพยาบาลแพร่จึงเล็งเห็นความสำคัญของปัญหาเชื้อดื้อยาที่เกิดขึ้น จึงสำรวจข้อมูลการสั่งใช้ต้านจุลชีพทางหลอดเลือดดำในโรงพยาบาลแพร่ เพื่อนำข้อมูลมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบการสั่งใช้ยาต้านจุลชีพของโรงพยาบาลแพร่ต่อไป วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกของการใช้ยาต้านจุลชีพทางหลอดเลือดดำในโรงพยาบาล วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง (cross-sectional descriptive study) โดยสำรวจความชุกของการสั่งใช้ยาต้านจุลชีพทางหลอดเลือดดำของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลแพร่ ณ วันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2565 ผลการศึกษา: ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล 530 ราย ได้รับยาต้านจุลชีพทางหลอดเลือดดำ ร้อยละ 45.28 ความชุกการใช้ยาต้านจุลชีพทางหลอดเลือดดำ 452 รายต่อประชากร 1000 ราย หอผู้ป่วยหนักเป็นหอผู้ป่วยที่มีร้อยละของผู้ป่วยที่ได้รับต้านจุลชีพเมื่อเทียบกับจำนวนผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยสูงที่สุด ร้อยละ 87.5 ยากลุ่ม Cephalosporin เป็นยาที่มีการสั่งใช้ในผู้ป่วยมากที่สุด โดย Ceftriaxone เป็นยาต้านจุลชีพที่มีการสั่งใช้ในผู้ป่วยสูงสุดในหอผู้ป่วยหนัก (ร้อยละ 28.57) หอผู้ป่วยศัลยกรรม (ร้อยละ 40.78) หอผู้ป่วยอายุรกรรม (ร้อยละ 32.67) Cefazolin เป็นยา Cephalosporin รุ่นที่ 1ที่มีการสั่งใช้สำหรับป้องกันการติดเชื้อจากการผ่าตัดในหอผู้ป่วยศัลยกรรมกระดูกและข้อมากที่สุด การสั่งใช้ยาต้านจุลชีพเป็นการสั่งใช้ยาโดยไม่ทราบเชื้อที่เป็นสาเหตุ (Empirical therapy) ร้อยละ 60.41 สั่งใช้ยาโดยทราบเชื้อที่เป็นสาเหตุ ( Specific treatment) ร้อยละ 26.67 และเป็นการสั่งใช้ยาเพื่อป้องการการติดเชื้อจากการผ่าตัด (Surgical prophylaxis) ร้อยละ 12.92 โรคติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะเป็นโรคที่ได้รับการวินิจฉัยในผู้ป่วยที่ได้รับยาต้านจุลชีพในช่วงเวลาที่สำรวจมากที่สุด สัมพันธ์กับ เชื้อที่พบในการสำรวจคือ Escherichia coli สรุป: ประมาณร้อยละ 50 ของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษา ได้รับยายาต้านจุลชีพ ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลของโรงพยาบาลระดับเดียวกัน ข้อมูลจากการศึกษานี้สามารถนำมาใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาระบบการสั่งใช้ยาต้านจุลชีพของโรงพยาบาลแพร่ต่อไป คำสำคัญ: ความชุก ยาต้านจุลชีพ ทางหลอดเลือดดำ