ความชุกและความสัมพันธ์ของภาวะโลหิตจางต่อภาวะเชาว์ปัญญาต่ำในเด็กวัยเรียนที่ห้องตรวจเด็กผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลแพร่ - ปุญญพัฒน์วรโชติ กรภัทร; ฉลอม ศิริขวัญ; แจงประดิษฐ บัณฑิต; โธมัส เรืองระวี ((PMJCS) Phrae Medical Journal and Clinical Sciences, 2025)
บทนำ: เด็กเรียนรู้ช้า คือเด็กที่มีระดับ IQ ต่ำ ส่งผลให้เกิดปัญหาการเรียน อารมณ์ พฤติกรรม ซึ่งเป็นปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคม สาเหตุเกิดจากการเลี้ยงดู สภาพแวดล้อม หรือความบกพร่องทางกาย เช่น ภาวะโลหิตจาง การทราบความชุกของภาวะโลหิตจางและความสัมพันธ์ต่อภาวะเชาว์ปัญญาต่ำ ทำให้เกิดการวินิจฉัยและรักษาเพื่อเพิ่มศักยภาพการเรียนรู้ วัตถุประสงค์: หาความชุกและความสัมพันธ์ของภาวะโลหิตจางต่อภาวะเชาว์ปัญญาต่ำ ในเด็กวัยเรียนที่เข้ารับการตรวจที่ห้องตรวจเด็กผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลแพร่ วิธีการศึกษา: เป็นงานวิจัยประเภท Cross-Sectional Study ศึกษาข้อมูลย้อนหลังตั้งแต่เดือนมกราคม 2557 จนถึงธันวาคม 2566 กลุ่มตัวอย่างคือ เด็กอายุ 9-15 ปี ที่สงสัยภาวะพร่องการเรียนรู้และสติปัญญา จำนวน 194 คน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ IQ ปกติ และกลุ่มที่ IQ ต่ำ วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา เปรียบเทียบความแตกต่างโดยใช้ Fisher’s exact probability test และ Independent t-test วิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะโลหิตจางและภาวะเชาว์ปัญญาต่ำโดยใช้ Multivariable logistic regression เพื่อหาค่า Odds ratio และ 95% CI ผลการศึกษา: ภาวะโลหิตจางมีความชุก 18.60% และมีแนวโน้มเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะเชาว์ปัญญาต่ำ แต่ผลยังไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (OR=1.65, 95%CI: 0.45-6.00) สรุป: ภาวะโลหิตจางในเด็กวัยเรียนที่มีภาวะเชาว์ปัญญาต่ำมีความชุกสูงกว่าปกติและมีแนวโน้มเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะเชาว์ปัญญาต่ำ คำสำคัญ: IQ, ความสัมพันธ์, ภาวะโลหิตจาง, ภาวะเชาว์ปัญญาต่ำ, เด็กวัยเรียน