การศึกษาการพัฒนากลยุทธ์และแนวทางการดำเนินงาน การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ด้านสุขภาพ เขตสุขภาพที่ 2: A Study of Development of Strategies and Guidelines for Creative Health Tourism Operations in Health Region No 2. - ketthong, prawit (วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, 2026)
การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่สามารถพัฒนาเป็นการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ พัฒนากลยุทธ์และแนวทางการดำเนินงานการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ด้านสุขภาพ และประเมินผลการพัฒนากลยุทธ์และแนวทางการดำเนินงานการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ด้านสุขภาพ เขตสุขภาพที่ 2 โดยกลุ่มตัวอย่างและผู้ให้ข้อมูลการวิจัยแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ (1) บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข จำนวน 5 คน (2) ผู้แทนการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เขตสุขภาพที่ 2 จำนวน 5 คน (3) ผู้แทนผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยว จำนวน 10 คน (4) นักท่องเที่ยว จำนวน 403 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วยแบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสนทนากลุ่ม แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ข้อมูลโดยการจำแนกและจัดกลุ่มข้อมูล ผลการวิจัย พบว่า (1) หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวได้มีการจัดทำแผนยุทธ์ศาสตร์เพื่อดำเนินการให้การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพของไทยรองรับนักท่องเที่ยว เช่น แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 3 (พ.ศ.2566 – 2570) และแผนพัฒนาบริการท่องเที่ยว พ.ศ.2566 – 2570 เป็นต้น (2) 5 จังหวัดในเขตสุขภาพที่ 2 มีกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่สามารถพัฒนาเป็นการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ได้ เช่น การนวดแผนไทย การปรุงตำรับยาสมุนไพร เป็นต้น (3) กลยุทธ์ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 ยุทธ์ศาสตร์ 17 กลยุทธ์ และพบว่าแนวทางการดำเนินงานการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ด้านสุขภาพมี 6 ปัจจัยแห่งความสำเร็จตามกรอบแนวคิด VITAL-X Model ได้แก่ ผู้บริหารผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยว บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข ทรัพยากรการท่องเที่ยว ภาคีเครือข่ายด้านการท่องเที่ยว และนักท่องเที่ยว (4) การประเมินผลกลยุทธ์และแนวทางฯ ที่พัฒนาขึ้น สามารถใช้งานได้จริงมีความเหมาะสม สามารถนำไปใช้กับแหล่งท่องเที่ยวที่ใกล้เคียงกับเขตสุขภาพที่ 2 ได้ นักท่องเที่ยวมีความพึงพอใจโดยภาพรวมอยู่ที่ระดับมาก ( X =4.20, S.D.=0.61) และมีความต้องการอยู่ที่ระดับมากที่สุด (X =4.31, S.D.=0.67) ข้อเสนอแนะ คือ พัฒนาแนวทางการดำเนินงานการท่องเที่ยว เชิงสร้างสรรค์ด้านสุขภาพที่เป็นรูปธรรม พัฒนาความรู้ด้านการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ให้กับชุมชน ประยุกต์ใช้ AI เพื่อประชาสัมพันธ์ และศึกษาบทบาทการมีส่วนร่วมของเครือข่ายในการพัฒนาการท่องเที่ยว คำสำคัญ: กลยุทธ์; แนวทาง; การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ; การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ด้านสุขภาพ