การศึกษาการพัฒนาแนวทางการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติด โดยใช้ชุมชนเป็นศูนย์กลาง ขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ - คุรุศาสตรา อัครพล; รุ่งโชติ จอมขวัญ (วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, 2019)
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาการพัฒนาแนวทางการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดโดยใช้ชุมชนเป็นศูนย์กลาง ขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดโดยใช้ชุมชนเป็นศูนย์กลาง ขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ อย่างมีประสิทธิภาพ การศึกษานี้ มีวิธีการศึกษา ได้แก่ 1) ศึกษาและเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารตำรา ผลงานวิจัย วารสารทางวิชาการ เป็นต้น 2) คัดเลือกข้อมูลเอกสาร วิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร (Documentary Research) 3) จัดการความรู้ การถอดบทเรียน แนวการปฏิบัติที่ดี (Best Practice) จากการลงพื้นที่ต้นแบบด้านการบำบัดฟื้นฟูยาเสพติดในชุมชนของประเทศไทย 4) จัดทำแนวทางฯ ผ่านการจัดลำดับ รวบรวมผู้ร่วมพัฒนาแนวทางฯ สหวิชาชีพ ทบทวน รายงานการวิจัยฯ วิเคราะห์ประเมินเพื่อให้ค่าน้ำหนักแนวทางการบำบัดฟื้นฟูฯ ตรวจสอบกำหนดเค้าโครง เนื้อหาแนวทางฯ เพื่อสรุปผลให้ได้แนวทางฯ ให้หน่วยงานทั้งในและนอกกระทรวงสาธารณสุข นำไปดำเนินการขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่จนเป็นที่ยอมรับเป็นแนวทางของประเทศไทย ผลการศึกษาพบว่า 1. การพัฒนาแนวทางฯ คลอบคลุมตามหลักแนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical practice guidelines) ตั้งแต่กระบวนการที่ 1 จัดลำดับสถานการณ์ภาวะหรือโรค กระบวนการที่ 2 การรวบรวมผู้ร่วมพัฒนาแนวทาง เช่น ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ ด้านสังคมศาสตร์ ด้านนโยบาย ด้านกฎหมาย ด้านการปรับพฤตินิสัย อาชญาวิทยากระบวนการที่ 3 การทบทวนรายงานการวิจัยและคุณภาพหลักฐาน กระบวนการที่ 4 การให้น้ำหนักคำแนะนำ กระบวนการที่ 5 ตรวจสอบ ทบทวนแนวทางฯ ก่อนนำไปเผยแพร่ กระบวนการที่ 6 แนวทางฯ ที่พร้อมนำไปใช้งาน 2. การขับเคลื่อนแนวทางฯ เพื่อใช้เป็นแนวทางให้หน่วยงานทั้งในและนอกกระทรวงสาธารณสุขของประเทศไทยนำไปสู่การปฏิบัติในพื้นที่ ประกอบด้วย 1) มีการกำหนดให้แนวทางฯ เป็นวาระเพื่อพิจารณา การขับเคลื่อนนโยบายด้านการบำบัดฯ ระดับประเทศ 2) การขับเคลื่อนมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 10 “ชุมชนเป็นศูนย์กลางในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด” 3) การวางแผนแม่บทฯ ด้านยาเสพติด ระยะ 20 ปี 4) การวางแผนการป้องกัน ปราบปรามและบำบัดรักษาเสพติด ปี 2562 5) การจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายด้านการบำบัดฯ ของประเทศไทย 6) ปรับระบบงบประมาณการบำบัดฟื้นฟูยาเสพติดของ ประเทศไทย โดยเพิ่มหมวดการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดโดยใช้ชุมชนเป็นศูนย์กลาง