ปัจจัยความสำเร็จแนวทางการดำเนินงานสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานเข้าสู่ระยะสงบ “Diabetes Remission” - พันธ์มุง ณัฐธิวรรณ (วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, 2024)
การถอดบทเรียนแนวทางการดำเนินงานสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานเข้าสู่ระยะสงบ “Diabetes Remission” โดยการศึกษาจากเอกสาร จับประเด็นจากการเสนอผลการดำเนินงานและการลงพื้นที่สัมภาษณ์เชิงลึก 3 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา และโรงพยาบาลบ้านตาขุน จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยแต่ละแห่ง ประกอบด้วย ผู้บริหาร ผู้ให้บริการ/ผู้พัฒนา เช่น แพทย์ พยาบาล เภสัชกร นักโภชนการ นักวิชาการสาธารณสุข ผู้ร่วมดำเนินการ (อสม./ผู้นำหมู่บ้านและเครือข่ายอื่นๆ) ผู้รับบริการ (ผู้ป่วย DM) เพื่อให้บุคลากรทางการแพทย์มีแนวทางการดำเนินงานสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานเข้าสู่ระยะสงบ เกิดการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างครอบคลุมและเป็นระบบ อันจะนำไปสู่การพัฒนาการดูแลผู้ป่วยที่มีมาตรฐานและเหมาะสมตามบริบทต่างๆ ของประเทศ ประโยชน์ที่คาดหวังคือผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดี เข้าสู่เบาหวานระยะสงบ และลดค่าใช้จ่ายการรักษา ลดอัตราป่วย และอัตราการเสียชีวิต จากการศึกษาทั้ง 3 แห่ง ใช้หลักการดำเนินงาน โดยยึดกรอบแนวคิด 6 Building Blocks ประกอบด้วย การให้บริการ บุคลากร ระบบสารสนเทศด้านสุขภาพ ยาและเวชภัณฑ์ ระบบการคลังด้านสุขภาพ และภาวะผู้นำและธรรมภิบาล การวิเคราะห์เนื้อหา (Content analysis) จำแนกแยกแยะข้อมูลโดยใช้ความเป็นเหตุเป็นผลอาศัยการตีความ (Interpretation) เนื้อหาจากเรื่องราวที่ปรากฏและเชื่อมโยงความเกี่ยวข้องของข้อมูล ปัจจัยความสำเร็จ แบ่งเป็น 2 ด้าน ได้แก่ ด้านกระบวนการ ซึ่งประกอบด้วย การวิเคราะห์ข้อมูลผู้ป่วย แต่ละรายที่เข้ารับบริการและแบ่งกลุ่มการเลือก intervention ที่ง่าย ดี เพื่อให้ผู้ป่วยเข้าสู่ภาวะ Remission อย่างรวดเร็ว ออกแบบการสื่อสารและสร้างแรงบันดาลใจ นำไปสู่ soft skill intensive care ใช้ค่า BMI และประวัติการกินยาของผู้ป่วยแต่ละรายเพื่อกำหนด treatment goal วางแผนเรื่องการติดตาม SMBG /ความพร้อมและติดตามผล ส่งเสริมให้ผู้ป่วยทำ self-monitoring และบันทึกข้อมูลผ่าน platform ค้นหาผู้ป่วยต้นแบบที่สามารถเข้าสู่ภาวะ Remission พัฒนาคุณภาพ NCD Clinic โดยการปรับเปลี่ยนรูปแบบการรักษาให้เหมาะสมกับผู้ป่วย ดูแลโดยทีมสหวิชาชีพ / ให้คำปรึกษารายกรณี การออกแบบให้มีปัจจัยสนับสนุนในชุมชน เช่น มีสินค้าสุขภาพ หรือสถานที่ออกกำลังกาย ทบทวนระบบบริการและพัฒนาต่อเนื่อง ปัจจัยความสำเร็จด้านการบริหารจัดการ ประกอบด้วย การมีเป้าหมายที่ชัดเจน มองเป้าหมายไปทิศทางเดียวกัน การมองผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง ผู้บริหารสนับสนุนหรือเป็นหัวหน้าทีม การทำงานเป็นทีม (Team Work) การนำเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนา ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วม การปฏิบัติตามแผนงาน การกำกับติดตามอย่างต่อเนื่อง