สถานการณ์ตั้งครรภ์วัยรุ่น: การรับรู้ของวัยรุ่นใน 7 จังหวัดของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายสถานการณ์การตั้งครรภ์ในวัยรุ่นตามการรับรู้เกี่ยวกับเพศวิถีและการตั้งครรภ์ของวัยรุ่นหญิง ชาย ใช้วิธีการศึกษาแบบผสานวิธี (mixed methods) โดยการศึกษาเชิงพรรณนา ร่วมกับการศึกษาเชิงคุณภาพใน 7 จังหวัดที่มีสถิติจำนวนแม่วัยรุ่นมากใน 4 ภาคคือภาคเหนือจังหวัดกำแพงเพชรภาคตะวันออกเฉียงเหนือจังหวัดนครราชสีมา ภาคกลางจังหวัดสมุทรสงคราม สมุทรสาคร และประจวบคีรีขันธ์ภาคใต้จังหวัดสุราษฎร์ธานี และนราธิวาส ส่วนการวิจัยเชิงพรรณนา ใช้วิธีการสำรวจภาคตัดขวาง ประชากร คือหญิงตั้งครรภ์ที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี ส่วนกลุ่มตัวอย่างคือหญิงตั้งครรภ์ทุกคนที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปีนับถึงกำหนดคลอด ที่มาฝากครรภ์หรือคลอดบุตรและผู้หญิงทุกคนที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี (แม่วัยรุ่น/แม่วัยใสๆ ที่มาขอรับบริการด้านสูตินรีเวชที่โรงพยาบาลชุมชน หรือโรงพยาบาลศูนย์ของจังหวัดที่เลือก ใช้วิธีการสุ่มตาม ช่วงเวลาในช่วงเดือน เมษายน - สิงหาคม 2554 ได้กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 3,114 คน ใช้แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาด้วยความถี่ ร้อยละ และใช้วิธีประมาณค่าด้วย 95% ช่วงเชื่อมั่น ผลการศึกษาพบว่าอายุที่มีเพศสัมพันธ์ครั้งแรกมากที่สุดคือ 15 ปี โอกาสที่จะไม่คุมกำเนิดเมื่อมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก พบได้ร้อยละ 22.9 - 44.9 ส่วนการคุมกำเนิดที่ใช้มากที่สุดเมื่อมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรกคือ ถุงยางอนามัย พบได้ร้อยละ 21.8 - 33.3 รองลงมาคือยาเม็ดคุมกำเนิดฉุกเฉิน ร้อยละ 12.3 - 24.8 ส่วนการ วิจัยเชิงคุณภาพมีผู้ให้ข้อมูลหลักคือวัยรุ่นหญิง ชายอายุ 9-19 ปี ที่อยู่ในโรงเรียนระดับประถมศึกษา และ มัธยมศึกษา อาชีวศึกษา และกลุ่มเด็กนอกระบบโรงเรียน ข้อมูลอิ่มตัวที่ 451 คน เก็บข้อมูลโดยการใช้การสนทนากลุ่ม และสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และแก่นสาระ ควบคุมคุณภาพของการวิจัยด้วยวิธีการตรวจสอบสามเส้า มีข้อค้นพบสำคัญเกี่ยวกับการรับรู้การมีเพศสัมพันธ์ และการตังครรภ์ 3 ประเด็นคือ คิดไม่ทันและไม่ทันคิด ปรึกษาเพื่อนก่อน สุดท้ายคือพ่อแม่ และเมื่อตั้งท้องผู้หญิงเสียหาย ผู้ชาย ลอยตัว

ผลการศึกษานี้ชี้นำว่าการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พร้อมสำหรับเยาวชนต้องเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างเยาวชน พ่อ แม่ ผู้ปกครอง ครู เจ้าหน้าที่สาธารณสุข และองค์กรต่างๆเพื่อนำไปสู่การ ส่งเสริมความเข้มแข็งของครอบครัวและชุมชน การปรับทัศนะเรื่องเพศ และการมีเพศสัมพันธ์อย่างมีความ รับผิดชอบให้กับผู้ชายทุกวัยเป็นเรื่องที่ต้องรีบดำเนินการ