ผลของการวางแผนก่อนจำหน่ายสำหรับผู้ป่วยโรคจิตเภทและญาติผู้ดูแลหอผู้ป่วยจิตเวช โรงพยาบาลชลบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบบหนึ่งกลุ่มวัดก่อนหลังการทดลอง เพื่อศึกษาผลของการวางแผนก่อนจำหน่ายสำหรับผู้ป่วยโรคจิตเภทและญาติผู้ดูแล ในด้านความสามารถในการจัดยาของผู้ป่วย ความรู้ของผู้ดูแล ความสามารถในการดูแลผู้ป่วยหลังจำหน่ายของผู้ดูแล และการกลับเข้ารักษาซ้ำในโรงพยาบาลของผู้ป่วย กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยโรคจิตเภทจำนวน 30 คน และญาติผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท จำนวน 30 คน ที่เข้ามารับบริการที่หอผู้ป่วยจิตเวช โรงพยาบาลชลบุรี ในช่วงเดือนพฤษภาคม 2561 ถึง เดือนธันวาคม 2561 ผู้วิจัยใช้วิธีเลือกแบบเจาะจง (Purposive) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ได้แก่ โปรแกรมการวางแผนก่อนจำหน่ายสำหรับผู้ป่วยและญาติผู้ดูแลที่ผู้วิจัยได้พัฒนาขึ้นตามแนวคิดการวางแผนจำหน่าย แบบ D-METHOD และแนวคิดการเรียนรู้ของ Bloom เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบประเมินความรู้เรื่องโรคจิตเภท มีค่า Content Validity Index (CVI) เท่ากับ 1 ค่าความเชื่อมั่น (Reliability) เท่ากับ 0.81 3) แบบประเมินความสามารถของญาติผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภท มีค่า CVI เท่ากับ 1 ค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.87 4) แบบประเมินความสามารถในการจัดยาของผู้ป่วยโรคจิตเภท วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป ด้วยสถิติการแจกแจงความถี่ ร้อยละค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบค่าที และสถิติ Wilcoxon Matched-pairs Signed rank test

ผลการวิจัยพบว่า หลังได้รับโปรแกรมการวางแผนก่อนจำหน่ายผู้ป่วยสามารถจัดยาได้ถูกต้องครบถ้วนทุกมื้อ ร้อยละ70.0 และเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 ญาติผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทมีความรู้เรื่องโรคจิตเภทส่วนใหญ่อยู่ในระดับระดับสูงร้อยละ 73.3 และเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 มีความสามารถในการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทอยู่ในระดับดี (x̄ = 22.53, S.D.=3.27) ซึ่งไม่แตกต่างจากเกณฑ์ค่าเป้าหมาย (22 คะแนน) และหลังจำหน่ายไม่พบผู้ป่วยกลับเข้ามารักษาซ้ำในโรงพยาบาลภายใน 28 วัน

สรุป โปรแกรมการวางแผนก่อนจำหน่ายสำหรับผู้ป่วยโรคจิตเภท และญาติผู้ดูแล ส่งผลทำให้ผู้ป่วยจิตเภท สามารถจัดยาได้เองก่อนจำหน่าย ญาติผู้ดูแลผู้ป่วยมีความรู้เพิ่มขึ้น มีความสามารถในการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทหลังจำหน่าย ช่วยทำให้ผู้ป่วยไม่กลับเข้ามารักษาซ้ำในโรงพยาบาลภายใน 28 วันหลังจำหน่าย พยาบาลควรนำโปรแกรมการวางแผนก่อนจำหน่ายสำหรับผู้ป่วยโรคจิตเภท และญาติผู้ดูแล มาใช้ในการเตรียมผู้ป่วยและญาติก่อนจำหน่ายต่อไป